އަހަރެމެން ކާނެ އެއްޗެއް ކަނޑައަޅަނީ އަމިއްލަ އިހުތިޔާރުގައި ކަމަށް ގަބޫލުކުރެވުނު ނަމަވެސް، ހަގީގަތަކީ އަހަރެމެންގެ ހިއްސުތަކުން ކެއުމުގެ އާދަތަކަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ނުފޫޒު ފޯރުވައެވެ. އިނގިރޭސިވިލާތުގެ އޮކްސްފޯޑް ޔުނިވާސިޓީގެ ފުޑް ސައިންސް ސައިކޮލޮޖިސްޓް ޗާލްސް ސްޕެންސް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ރަހަ ލަނީ ހަމައެކަނި އަނގައިން ކަމަށް ހީވި ނަމަވެސް، ކާތަކެތީގެ ރަހަ އިހުސާސްކުރުމުގައި ހަށިގަނޑުގެ އެހެން ހުރިހާ ހިއްސުތަކެއްވެސް ބައިވެރިވެއެވެ.
ކާތަކެތީގެ ކުލައާއި، ވަހާއި، އަޑާއި، އަދި އަތްލުމުން ކުރެވޭ އިހުސާސްތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، ކާތަކެތި އަނގަޔަށް ލުމުގެ ކުރިންވެސް ސިކުނޑިން އެއާ މެދު ގޮތްތަކެއް ނިންމައެވެ. މިކަންކަން ދެނެގަނެ، ހިއްސުތަކުގެ ބޭނުން ހެޔޮ ގޮތުގައި ހިފައިފިނަމަ، ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ކާނާ ކެއުމަށް ސިކުނޑި ހޭނުވިދާނެކަން ފަހުގެ ދިރާސާތަކުން ވަނީ ހާމަވެފައެވެ.
ފިހާރަތަކުން ތަކެތި ގަންނައިރު، ލޮލަށް ފެންނަ މަންޒަރުތަކަކީ ނިންމުންތައް ނިންމުމުގައި އެންމެ މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއް ކަންތަކެވެ. ކާބޯތަކެތި ބަންދުކޮށްފައި ހުންނަ ޕެކޭޖިންގެ ކުލައާއި، ވިދުމާއި، ޑިޒައިންގެ ސަބަބުން އެއީ ކިހާ މީރު ނުވަތަ ސިއްހަތަށް ކިހާ ފައިދާހުރި އެއްޗެއްކަން ސިކުނޑިން އަންދާޒާކުރެއެވެ.
ނެދަލޭންޑްސްގެ ވެގަނިންގަން ޔުނިވާސިޓީގެ އެސޯސިއޭޓް ޕްރޮފެސަރު ބެޓީނާ ޕިކެރާސް-ފިސްމަން ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، މުށި، ފެހި އަދި ހުދު ކުލައިގެ ޕެކޭޖިންގައި ހުންނަ ތަކެއްޗަކީ ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ތަކެތި ކަމަށް އާންމުކޮށް ގަބޫލުކުރެވެއެވެ. މީގެ ބަދަލުގައި ރަތް، ރީނދޫ އަދި ދަނބު ކުލައިގެ އޮފުއަރާ ޕެކޭޖިންތައް ގުޅިފައިވަނީ ހަކުރާއި ސަރުބީ ގިނަ، މީރު ކާނާއާއެވެ. ސައިންސްވެރިން މިކަމަށް ކިޔަނީ "ސޭލިއަންސް ބަޔަސް" އެވެ.
ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ކާނާގެ ކުލަތައް ގަދަކޮށް، ލޮލަށް ފަސޭހައިން އަޅައިގަންނަ ގޮތަށް ހެދުމުން، މީހުން އެފަދަ ކާނާ އިހުތިޔާރުކުރާ މިންވަރު އިތުރުވެއެވެ. އެހެންކަމުން، ގޭގައި ހަކުރު ގިނަ ބިސްކޯދު ފަދަ ތަކެތި ގެންގުޅޭނަމަ، އެތަކެތި ފެންނަން ނުހުންނަ ކަހަލަ ދަޅެއްގައި ރައްކާކުރުމަށް ޗާލްސް ސްޕެންސް ލަފާދެއްވައެވެ.
ސުޕަމާކެޓުތަކުގައި ތަކެތި އަތުރާފައި ހުންނަ ގޮތަކީވެސް ކަސްޓަމަރުންގެ ނިންމުންތަކަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާ ކަމެކެވެ. އާންމުކޮށް މީހުން ގަންނަން ބޭނުންވަނީ ލޮލުގެ ކުރިމައްޗަށް ފަސޭހައިން ފެންނަން ހުންނަ، އަދި އަތްފޯރާ ފަށުގައި ހުންނަ ތަކެއްޗެވެ. މިކަމުގެ ފައިދާ ނަގައި، ފިހާރަތަކުން ގިނައިން ހަކުރާއި ސަރުބީ އެކުލެވޭ ތަކެތި ކައުންޓަރު ކައިރީގައި ބަހައްޓައެވެ. މިކަން ހައްލުކުރުމަށްޓަކައި، އިނގިރޭސިވިލާތުން ވަނީ 2022 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޫބަރު މަހު، 2000 އަކަފޫޓަށްވުރެ ބޮޑެތި ފިހާރަތަކުގެ ކައުންޓަރު ކައިރީގައާއި ވަންނަ ދޮރުމަތީގައި ސިއްހަތަށް ގެއްލުންހުރި ކާނާ ބެހެއްޓުން މަނާކޮށްފައެވެ. މިއީ 50 އަށްވުރެ ގިނަ މުވައްޒަފުން އުޅޭ ވިޔަފާރިތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން ތަންފީޒުކުރަން ފެށި ގާނޫނެކެވެ.
ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ލީޑްސްއިން ކުރި ދިރާސާއަކުން ދެއްކި ގޮތުގައި، މި ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު، ދުވާލެއްގެ މައްޗަށް ވިކޭ ސިއްހަތަށް ގެއްލުންހުރި ކާނާގެ އަދަދު ވަނީ ދެ މިލިއަން އައިޓަމުން ދަށަށް ގޮސްފައެވެ. މިއީ މާހައުލަށް ގެނެވޭ ކުޑަ ބަދަލަކުންވެސް ކެއުމުގެ އާދަތަކަށް ބޮޑު ހެޔޮ ބަދަލެއް ގެނެވިދާނެކަމުގެ އަލިގަދަ ހެއްކެކެވެ.
ކާތަކެތި އަޅާފައި ހުންނަ ތަށީގެ ބަރުދަނާއި، ކާތަކެތި އަތުރާފައި ހުންނަ ގޮތަކީވެސް ބަނޑުފުރޭ މިންވަރާއި ރަހައަށް ބަދަލު ގެނުވާ ކަންކަމެވެ. ބެޓީނާ ޕިކެރާސް-ފިސްމަންއާއި ޗާލްސް ސްޕެންސް 2012 ވަނަ އަހަރު ކުރެއްވި ދިރާސާއަކުން ދެއްކި ގޮތުގައި، ބަރު ތައްޓެއްގައި ކާތަކެތި ހުރުމުން، އެ ކެއުމަކުން ބަނޑުފުރޭނެ ކަމަށް ސިކުނޑިއަށް ކުރިން އަންދާޒާކުރެވެއެވެ.
މީގެ އިތުރުން، އޮކްސްފޯޑް ޔުނިވާސިޓީން 30 އަންހެނުންނާއި 30 ފިރިހެނުން ބައިވެރިކޮށްގެން ކުރި ދިރާސާއެއްގައި، 30 ބާވަތެއްގެ ތަރުކާރީއާއި މޭވާ ހިމެނޭ ސަލަޑެއް ތައްޔާރުކުރިއެވެ. މި ސަލަޑު، މަޝްހޫރު ކުރެހުންތެރިޔާ ވަސިލީ ކަންޑިންސްކީގެ ކުރެހުމަކާ ވައްތަރަށް އަތުރާފައި ދިނުމުން، އާދައިގެ ގޮތަކަށް އަތުރާފައި ހުރި ހަމަ އެ ސަލަޑަށްވުރެ އޭގެ ރަހަ މީރު ކަމަށް ބައިވެރިން ވަނީ ބުނެފައެވެ. އަދި އެ ރީތިކޮށް އަތުރާފައިވާ ސަލަޑަށް ދެގުނަ ބޮޑު އަގެއް ދޭންވެސް އެމީހުން ތިބީ ތައްޔާރަށެވެ. މިއިން އެނގެނީ ކާތަކެތި ތައްޔާރުކުރާ ގޮތުން، އޭގައި އެކުލެވޭ ކެލަރީ މަދުވި ނަމަވެސް، އެއީ މީރު އަދި ހިތްހަމަޖެހޭ ކެއުމެއް ކަމަށް ސިކުނޑިއަށް ގަބޫލުކުރެވޭ ކަމެވެ.
އަޑަކީވެސް ކާތަކެތީގެ ރަހައަށް ބަދަލު ގެނުވާ ސިއްރު މާއްދާއެކެވެ. ސައިންސްވެރިން މިކަމަށް ކިޔަނީ "ސޮނިކް ސީޒަނިން" އެވެ. ޗާލްސް ސްޕެންސްގެ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ހައި-ޕިޗް ނުވަތަ ތޫނު އަޑުތައް ހުންނަ މިއުޒިކް އަޑުއަހަމުން ކެއުމުން ކާތަކެތީގެ ފޮނިރަހަ 10 އިންސައްތަ އިތުރުވާ ކަމަށް އިހުސާސްކުރެވެއެވެ. އަދި ލޯ-ޕިޗް ނުވަތަ ބަރު އަޑުތަކުގެ ސަބަބުން ހިތިރަހަ 10 އިންސައްތަ ގަދަވާ ކަމަށް އިހުސާސްވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، އަވަސް ރިދަމްއަކަށް ހުންނަ މިއުޒިކްގެ ސަބަބުން މީހުން ކާ ސްޕީޑް އަވަސްވާއިރު، ލަސް މިއުޒިކްގެ ސަބަބުން ކެއުމަށް ހޭދަކުރާ ވަގުތު އިތުރުވެ، މަދުން ކެވޭ ގޮތް މެދުވެރިވެއެވެ. ޓީވީ ފަދަ ތަކެއްޗާ ދުރުގައި، ހަމަހިމޭން މާހައުލެއްގައި ކެއުމަކީވެސް ހަށިގަނޑަށް އެތެރެވާ ކެލަރީގެ މިންވަރު މަދުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.
ކާތަކެތީގެ ވޮލިއުމް ނުވަތަ މިންވަރު މަދުނުކޮށް، އޭގައި އެކުލެވޭ ހަކަތަ (އެނާޖީ ޑެންސިޓީ) ދަށްކުރުމަކީވެސް ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް އޮތް ފަސޭހަ މަގެކެވެ. އެމެރިކާގެ ޕެން ސްޓޭޓް ޔުނިވާސިޓީގެ ނިއުޓްރިޝަނަލް ސައިންސަސް ޕްރޮފެސާ ބާބަރާ ރޯލްސް ކުރެއްވި ދިރާސާއަކުން ދެއްކި ގޮތުގައި، ކާތަކެތީގެ ތެރެއަށް މުގުރާފައިވާ ކޮލިފްލާވާ ނުވަތަ ބޯވެލި ފަތް ފަދަ ތަރުކާރީ އަޅައިގެން ކެއުމުގެ އެނާޖީ ޑެންސިޓީ 25 އިންސައްތަ ދަށްކުރުމުން، ދުވާލެއްގެ މައްޗަށް ހަށިގަނޑަށް އެތެރެކުރާ ކެލަރީގެ މިންވަރު 24 އިންސައްތަ (575 ކިލޯކެލަރީ) ދަށްވެގެންދިޔައެވެ. މި ބަދަލު ގެނައި ނަމަވެސް، ކާތަކެތީގެ ރަހައަށާއި ވޮލިއުމްއަށް ބަދަލެއް ނާންނާތީ، ބައިވެރިންނަށް ބަނޑުހައިކަމުގެ އިހުސާސެއް ނުކުރެވެއެވެ.
ކުޑަކުދިންނަށް އަމާޒުކޮށްގެން ކުރި އެހެން ދިރާސާއަކުންވެސް، މިގޮތަށް ތަރުކާރީ ފޮރުވައިގެން ދިނުމުން ކުދިން ތަރުކާރީ ކާ މިންވަރު 50 އިންސައްތައާއި 73 އިންސައްތައާ ދެމެދުގެ މިންވަރަކަށް އިތުރުވިކަން ވަނީ ހާމަވެފައެވެ.
ޗޮކްލެޓް ޗިޕް ކުކީސް -- ފޮޓޯ/ މަރީވީއެމްއެމް
ބަނޑުފުރިފައި ހުރި ނަމަވެސް ފޮނި އެއްޗެއް ކާހިތްވުން ނުވަތަ "ޑެޒާޓް ސްޓޮމަކް" އަކީ ހަގީގަތުގައިވެސް ސިކުނޑީގައި ހިނގާ ކަމެއްކަން ފަހުގެ ދިރާސާއަކުން ވަނީ ކަށަވަރުވެފައެވެ. ޖަރުމަނުވިލާތުގެ މެކްސް ޕްލޭންކް އިންސްޓިޓިއުޓް ފޯ މެޓަބޮލިޒަމް ރިސާޗްއިން 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހު އާންމުކުރި ދިރާސާއެއްގައި އިސްކޮށް ހުންނެވި ހެނިން ފެންސެލާއު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ބަނޑުފުރިފައިވާކަން އަންގައިދޭ ސިކުނޑީގެ ނިއުރޯންތައް (ޕީއޯއެމްސީ ނިއުރޯންތައް) އަކީ ފޮނި ކާތަކެއްޗަށް ދަހިވެތިކުރުވާ ނިއުރޯންތައްވެސް މެއެވެ. މީދަލާއި އިންސާނުން ބޭނުންކޮށްގެން ކުރި މި ދިރާސާއިން ދެއްކި ގޮތުގައި، ބަނޑުފުރިފައި ހުއްޓަސް ހަކުރު ފެނުމުން ނުވަތަ ކެއުމުން މި ނިއުރޯންތަކުން "ބީޓާ-އެންޑޯފިން" ކިޔާ އޮޕިއޭޓެއް ދޫކުރެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ސިކުނޑިއަށް އުފާވެރިކަން އިހުސާސްވެ، އިތުރަށް ހަކުރު ކެއުމަށް ބާރުއަޅައެވެ.
ހެނިން ފެންސެލާއު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އިންސާނާގެ އުފެދުމުގެ ތާރީހަށް ބަލާއިރު މިއީ ހައިރާންވާންޖެހޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. ސަބަބަކީ ގުދުރަތީ މާހައުލުގައި ހަކުރަކީ މަދުން ލިބޭ، ނަމަވެސް ހަށިގަނޑަށް ވަރަށް އަވަހަށް ހަކަތަ ފޯރުކޮށްދޭ މާއްދާއަކަށް ވުމުން، ހަކުރު ފެންނަ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެ ކެއުމަށް ސިކުނޑި ވަނީ ޕްރޮގްރާމްކުރެވިފައެވެ. މި ދިރާސާގައި، ސައިންސްވެރިން ވަނީ މީދަލުގެ ސިކުނޑީގައިވާ މި އޮޕިއޭޓް ޕާތުވޭ ބްލޮކްކޮށްފައެވެ. އެހިސާބުން، ބަނޑުފުރިފައިވާ މީދާތައް އިތުރަށް ހަކުރު ކެއުން ހުއްޓާލިއެވެ. މި ހޯދުމަކީ ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ފަލަބަލި ނުވަތަ އޮބީސިޓީއަށް ފަރުވާކުރުމަށް އާ ބޭސްތަކެއް އުފެއްދުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭނެ މުހިންމު ހޯދުމެއް ކަމަށް ސައިންސްވެރިން ފާހަގަކުރެއެވެ.
މި ހޯދުންތަކުން އެނގޭ ގޮތުގައި، ކެއުމުގެ އާދަތައް ބައްޓަންވެފައިވަނީ ހަމައެކަނި ބަނޑުހައިހޫނުކަމުގެ މައްޗަކަށް ނޫނެވެ. އެހެންކަމުން، އަހަރެމެންގެ ހިއްސުތައް މަސައްކަތްކުރާ ގޮތް ދެނެގަނެ، ކާތަކެތި ތައްޔާރުކުރާ ގޮތާއި، ކާ މާހައުލާއި، އަދި ކާތަކެތި ގަންނަ ގޮތަށް ބަދަލު ގެނެސްގެން، ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ދިރިއުޅުމަކަށް މަގުފަހިކުރެވިދާނެކަން މިވަނީ ސާބިތުވެފައެވެ.