ރާއްޖޭގައި މި އަހަރުގެ މިހާތަނަށް އަލަށް 22 މީހަކަށް އެޗްއައިވީ ޖެހިފައިވާ ކަމަށާއި، އަދި އެ ބަލި ގިނައިން ފެތުރިފައި ހުރީ ރައްކާތެރި ނޫން ގޮތުގައި ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގުމުގެ ސަބަބުން ކަމަށް ހެލްތު މިނިސްޓަރު ގީލާ އަލީ މިއަދު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.
ރައީސް އޮފީހުގައި ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން މިނިސްޓަރު ގީލާ އަލީ ވިދާޅުވީ، ރާއްޖެއިން އެޗްއައިވީ ފެންނަ މިންވަރު އިތުރުވި ނަމަވެސް އަދިވެސް ދުނިޔޭގެ ނިސްބަތުން ރާއްޖެ ބެލެވެނީ ބަލި ފެތުރުން ދަށް ގައުމެއްގެ ގޮތުގައި ކަމަށެވެ.
"އަދިވެސް ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ލޯ ޕްރިވެލެންޓް ކަންޓްރީއެއްގެ ގޮތުގައި ދުނިޔެއިން ފާހަގަކުރޭ. މާނައަކީ އާބާދީގެ 0.01 ޕަސެންޓޭ އަދިވެސް އެޗްއައިވީއަށް ހުށަހެޅި، އެޗްއައިވީއަށް ޑިޓެކްޓް ކުރެވެނީ،" ގީލާ ވިދާޅުވިއެވެ.
ރާއްޖެއިން އެޗްއައިވީގެ ފުރަތަމަ ކޭސް 1991 ވަނަ އަހަރު ފެނުނު ފަހުން، އަހަރަކު އެވްރެޖުކޮށް ރިޕޯޓްކުރެވެމުން އައީ ތިނަކާއި ހަޔަކާ ދެމެދުގެ އަދަދެކެވެ. ނަމަވެސް މި އަހަރު އަލަށް ފެނުނު 22 ކޭހާއެކު މިއީ މިހާތަނަށް ރެކޯޑު އަދަދަކަށް އެޗްއައިވީ ޕޮޒިޓިވްވި އަހަރެވެ.
މިނިސްޓަރު ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި މި ބަލި ޖެހުނު ގިނަ މީހުންނަށް ބަލި އަރާފައިވަނީ ރައްކާތެރިކަމެއް ނެތި ހިންގި ޖިންސީ ގުޅުންތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ.
މީގެއިތުރުން، ލޭ އަޅާ މީހުންނާއި މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތަކަކީ ވެސް މި ބަލީގެ ނުރައްކާ އޮތް ބައެއްކަން ފާހަގަކުރައްވައި، ލޭ އެޅުމުގެ ކުރިން ހަދަންޖެހޭ މުހިންމު ޓެސްޓުތައް ހަދައި ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އަޅަމުންދާ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ބައްޔަށް ޕޮޒިޓިވްވާ ފަރާތްތަކަށް ބޭނުންވާ ފަރުވާ އާއި ކައުންސެލިން ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ފޯރުކޮށްދެމުންދާ ކަމަށާއި، ބަލި ފެތުރޭ މިންވަރަށް ބަލައި ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް ކުރިއަށް ގެންދާނެ ކަމަށް ވެސް މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވިއެވެ.
ފާހަގަކުރެވޭ ގޮތުގައި އެޗްއައިވީ އަކީ އިންސާނާގެ ދިފާއީ ނިޒާމު ބަލިކަށިކޮށްލާ ވައިރަހެކެވެ. މި އިންފެކްޝަނަށް އެކަށީގެންވާ ފަރުވާ ނުހޯދައި ގިނަދުވަސް ވެއްޖެނަމަ ބަލި އެއިޑްސް އަށް ބަދަލުވެގެންދެއެވެ.
މި ބަލި ފެތުރެނީ ބަލިޖެހިފައިވާ މީހެއްގެ ލެޔާއި، ދަރިމައިވާ ނިޒާމުގެ ދިޔަ މެދުވެރިކޮށެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ރައްކާތެރިނޫން ގޮތުގައި ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގުމާއި، ބޭނުންކޮށްފައިވާ އިންޖެކްޝަން ކަށި ބޭނުންކުރުމާއި، މައިމީހާގެ ފަރާތުން ދަރިފުޅަށް އަދި ލޭ އެޅުމުގެ ތެރެއިން ބަލި ފެތުރުން ހިމެނެއެވެ.
ނަމަވެސް އާންމު އިޖުތިމާއީ ގުޅުންތަކުންނާއި، އެކުގައި ކައިބޮއި ހެދުމުން ނުވަތަ މަދިރި ފަދަ ސޫފާސޫފި ދަތްއެޅުމަކުން މި ބައްޔެއް ނުފެތުރޭ ކަމަށް ސިއްޚީ މާހިރުން ވިދާޅުވެއެވެ.
އެޗްއައިވީ ޖެހުމަށްފަހު ފުރަތަމަކޮޅު ހުންއައުމާއި، ގުޅިނެގުމާއި، ހަމުގައި ބިހިނެގުން ފަދަ އަރިދަފުސް ރޯގާގެ އަލާމާތްތަކެއް ފެނިދާނެއެވެ.
އެއަށްފަހު ގިނަ އަހަރުތަކެއް ވަންދެން އެއްވެސް އަލާމާތެއް ނުފެނި ވައިރަސް ދެމިހުރެ، ފަރުވާ ނުކޮށްފިނަމަ ދިފާއީ ނިޒާމު އެކީ ހަލާކުވެ އެހެން ނުރައްކާތެރި ބަލިތައް ޖެހުމަށް މަގުފަހިވެއެވެ.