ތެހެރާން (28 ސެޕްޓެމްބަރު 2026) : އީރާނުގެ އެއާލައިންތައް ހުއްޓުމަކަށް ގެނައުމަށް އެމެރިކާ އަޅާފައިވާ ޣައިރު ގާނޫނީ ފިޔަވަޅުތަކާއެކުވެސް އީރާނުގެ އެއާލައިންތަކުން އިއްޔެވެސް ބޭރުގެ 24 އެއާޕޯޓަކަށް އިންޓަނޭޝަނަލް ދަތުރުތައް ކޮށްފައިވާކަން ހާމަވެއްޖެއެވެ.
އީރާނުގެ ސިވިލްއޭވިއޭޝަންއާ ހަވާލާދީ އެ ގައުމުގެ ތަސްނީމް ނޫސް އެޖެންސީ ބުނާގޮތުން ޗައިނާ، ރަޝިއާ، ތައިލެންޑް، ބެލަރޫސް، އާމިނިޔާ، ތުރުކީ، އަދި ޕާކިސްތާން ފަދަ ގައުމުތަކުގެ އެއާޕޯޓްތައް ހިމެނޭގޮތަށް އިންޓަނޭޝަނަލް 24 ޑެސްޓިނޭޝަންއަކަށް އީރާނުގެ އެކި އެއާލައިންތަކުން އިއްޔެ ދަތުރުތައްކޮށްފައިވާ ކަމުގައެވެ. ބައިނަލްއަގްވާމީ ފްލައިޓްތައް ޓްރެކްކުރާ ބައެއް ކުންފުނިތަކުންވެސް ވަނީ މިކަން ކަށަވަރުކޮށްދީފައެވެ. މީގެތެރޭގައި ފްލައިޓް ރޭޑާ24 އާއި ދި އެއާ ޓްރެފިކް ފަދަ ޓްރެކިން ކުންފުނިތައް ހިމެނެއެވެ.
އީރާނުގައި އެ ގައުމުގެ ގައުމީ އެއާލައިން ހިމެނޭގޮތަށް 24 އެއާލައިންއެއް ވައިގެ ދަތުރުފަތުރުގައި ހަރަކާތްތެރިވެއެވެ. މީގެތެރޭގައި ގިނައީ އީރާނުގެ ޕްރައިވެޓް ސެކްޓަރަށް ނިސްބަތްވާ ކުންފުނިތަކެވެ. މި 24 ކުންފުނީގެ ތެރެއިން ގިނަ ކުންފުނިތަކަކީ އީރާނުގެ އެތެރޭގެ ނުވަތަ ޑޮމިސްޓިކް ވައިގެ ދަތުރުފަތުރުތަކުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ކުންފުނިތަކެވެ. އިންޓަނޭޝަނަލް ދަތުރުތައް މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ކުރަނީ "އީރާން އެއާ" "މަހާން އެއާ"، "މިއުރާޖް އެއާ" ފަދަ މަދު ކުންފުންޏަކުންނެވެ.
އެމެރިކާވަނީ އީރާން އިނދަޖައްސާލައި އެމެރިކާގެ ކުރިމަތީގައި އަމާންދީ އަދި ކުޑަކަކޫޖެހުމަށް އީރާނަށް މަޖުބޫރު ކުރުވުމުގެ ގޮތުން އެގައުމުގެ ބަނދަރުތައް ހިސާރުކޮށް އިންޕޯޓް އެކްސްޕޯޓަށް ހުރަސްއެޅުމުގެ އިތުރުން އީރާނުގެ ވައިގެ ދަތުރުފަތުރުތައް ހުއްޓުވުމަށްވެސް ޣައިރު ގާނޫނީ އަމުރުތަކެއް ނެރެފައެވެ. މި އަމުރުތަކަށް ތަބާނުވާ ގައުމުތައް އެމެރިކާ ކޮންޓްރޯލް ކުރާ މާލީ ނިޒާމުކަމަށްވާ ސްވިފްޓް ނިޒާމުން ބޭރުކޮށްލާނެކަމުގެ އިންޒާރު އެމެރިކާގެ މާލީ ވަޒީރު ސްކޮޓް ބެސެޓް ވަނީ ދެއްވާފައެވެ.
އީރާނުގެ ގައުމީ އެއާލައިން ކަމަށްވާ އީރާން އެއާ ގެ ބޯޓެއް އެމެރިކާގެ މި ބުލީކުރުމަށް ބިރުގަނެ ގަލްފުގެ އަރަބި ގައުމުތަކާއި އިރާގު އަދި އަޒަރުބައިޖާން ފަދަ މަދު ގައުމަކުން ވަނީ އީރާނުގެ އެއާލައިންތަކަށް ޚިދުމަތްދިނުން ވަގުތީގޮތުން ހުއްޓާލައި އެމެރިކާގެ ފިޔަވަޅުތަކަށް ތަބާވިކަން އިއުލާންކޮށްފައެވެ. އިރާގަކީ އިގްތިސާދީ ގޮތުން އަދިވެސް އެމެރިކާގެ އިސްތިއުމާރުގެ ދަށުގައިވާ ގައުމެކެވެ. އިރާގުގެ ތެޔޮވިއްކައިގެން ލިބޭ ފައިސާ އަދިވެސް އަތުލަނީ އެމެރިކާއިންނެވެ. އިރާގުގެ ތެޔޮވިއްކައިގެން ލިބޭ ފައިސާ ގައުމުތަކުން ޖަމާކުރަން އެމެރިކާ މަޖުބޫރުކޮށްފައިވަނީ އެމެރިކާގެ ސެންޓްރަލް ބޭންކުގެ އެކައުންޓަކަށެވެ. އިރާގަށް އެފައިސާ އެމެރިކާ ފޯރުކޮށްދެނީ ކޭޝްގެ ގޮތުގައި ކާގޯ ބޯޓުތަކުގައެވެ. އެމެރިކާ ބޭނުން މިންވަރަކަށެވެ.
މިއީ 2003 ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާ ޣައިރު ގާނޫނީ ގޮތުން އެމެރިކާ އިރާގަށް އަރައިގަނެ އިރާގުގެ އެތައް މިލިޔަން ބަޔަކު މަރައި އިރާގުގެ ވެރިކަން ބަދަލުކުރުމަށްފަހު އިރާގުގެ މާލިއްޔަތާއި އާމްދަނީ ފޭރިގަތުމަށް އެމެރިކާ އެޅި އިސްތިއުމާރީ ގިނަ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ތެރެއިން އަދިވެސް އުވައިނުލައި އޮތް ފިޔަވަޅެކެވެ. މިފިޔަވަޅުގެ ސަބަބުން އެމެރިކާގެ ޣައިރުގާނޫނީ އަމަލުތަކަށް ނޫނެކޭ ބުނަން އަދިވެސް އިރާގު ޖެހިލުންވެއެވެ.
އީރާނުގެ އެއާލައިންތަކާ ދެކޮޅަށް އެމެރިކާ އެޅި ފިޔަވަޅުތައް ތަންފީޒުކުރަން އިރާގަށް މަޖުބޫރުވީ މިކަމާ ޚިލާފުވެއްޖެނަމަ އިރާގުގެ ތެޔޮވިއްކައިގެން އެމެރިކާގެ ސެންޓްރަލް ބޭންކަށް ލިބޭ ފައިސާކޮޅު އިރާގަށް ނުދީ އެމެރިކާއިން އިރާގު ބަނޑަށް ޖައްސައިފާނެކަމުގެ ބިރު އޮތުމުންކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ބުނެއެވެ. ނަމަވެސް އެމެރިކާގެ ބުލީއަށް ބިރުން އީރާނުގެ އެއާލައިންތައް އިރާގުގައި މަނާކުރުމުން އެކަމާދެކޮޅަށް އިރާގުގެ އާންމުން އެކަމާ ދެކޮޅަށް މުޒާހަރާކުރަން ފެށުމުން އިރާގުގެ ސިވިލްއޭވިއޭޝަނުންވަނީ އެކަން އަލުން މުރާޖަޢާކޮށް އީރާނުގެ ބައެއް އެއާލައިންތަކަށް އަލުން ހުއްދަދިނުމުގެ ގަރާރެއް ދާދިއަވަހަށް ނެރޭނެކަމަށް ބުނެ ބަޔާނެއް ނެރެފައެވެ.
މިމައްސަލާގައި އިރާގުން އެމެރިކާއާ މަޝްވަރާ ކުރަމުންގެންދާކަމަށް އިރާގުގެ މީޑިއާ ބުނެއެވެ. އިރާގަކީ ޝިޔައީ މަޒުހަބުގެ މީހުން މުގައްދަސްތަންތަނުގެ ގޮތުގައި ދެކޭ މަޒާރުތައް ހުރި ގައުމަށްވާތީ އީރާނުގެ އެތައް މިލިޔަން ބަޔަކު ކޮންމެ އަހަރަކު ކަރުބަލާއާއި ނަޖަފްގައިވާ ޝިޔައީންގެ މަޒާރުތަކަށް ޒިޔާރަތްކުރެއެވެ. މިއީ އިރާގަށްވެސް ވަރަށް ފައިދާބޮޑު ވިޔަފާރިއެކެވެ. މި ދަތުރުތަކުގައި ރެއިލް ބޭނުންކުރިނަމަވެސް ބޮޑަށް ބޭނުންކުރަނީ ވައިގެ ދަތުރުތަކެވެ.
ރިޕޯޓްތައް ބުނާގޮތުން އެމެރިކާ އީރާނުގެ އެއާލައިން ތަކާ ދެކޮޅަށް އަޅާފައިވާ ޣައިރުގާނޫނީ ފިޔަވަޅުތަކަށް ގިނަ ގައުމުތައް ބޯ ނުލަނބައިފިނަމަ އެހުރިހާ ގައުމަކަށް އަދަބު ދިނުމަކީ ނޫނީ ސްވިފްޓް ނިޒާމުން ބޭރުކުރުމަކީ އެމެރިކާއަށް ކުރެވޭނެކަމެއް ނޫނެވެ. އެމެރިކާގެ މިފިޔަވަޅުތަކަށް އެންމެ ބޮޑަށް ގޮންޖެހި ގައުމުތަކަކީ ޗައިނާ، ރަޝިއާ، ބެލަރޫސް އަދި އާމީނިއާ އެވެ. ޗައިނާ އިސްވެ އެމެރިކާގެ މިފިޔަވަޅަށް ގޮންޖެހިނަމަވެސް އެމެރިކާ ވަނީ ޗައިނާއާ ދެކޮޅަށް އެއްވެސް ފިޔަވަޅެއް އަޅަން ބިރުގެންފައެވެ.