ރަސޫލުކަމުގެ ކުރީންވެސް އެކަމަނާ ރަސޫލާ ﷺ ދެނެވަޑައިގަންނަވައެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ޚުލްޤު ހެޔޮކަމާއި އަމާނާތްތެރިކަން ފަދަ މާތް ސިފަތަކުގެ ސަބަބުން، އެކަމަނާގެ ހިތްޕުޅުގައި އިތުރު އެކަލޭގެފާނަށް ޓަކައި ޚާއްސަ ޤަދަރެއް އޮވެއެވެ.
އަންހެނުންގެ ތެރެއިން އެންމެ ފުރަތަމަ އިސްލާމްދީން ޤަބޫލު ކުރެއްވި ބޭފުޅާގެ ޝަރަފު ލިބެނީ އެކަމަނާއަށެވެ. ރަސޫލާ ﷺ ގެ ހިތްޕުޅަށް ހަމަޖެހުން ގެނެސް ދެއްވައި، އިސްލާމްދީނުގެ ކުރީކޮޅުގައި އެކަލޭގެފާނަށް ކުރިމަތިވެވަޑައިގެންނެވި ދަތި ކޮންމެ ވަގުތެއްގައިމެ ލޯތްބާއި އޯގާތެރިކަމާއެކު އެހީތެރިވެ ދެއްވީ އެކަމަނާއެވެ. މި މާތް ޝަޚުޞިއްޔަތަކީ ރަސޫލާ ﷺ ގެ އަނބިކަނބަލުން އުއްމުލް މުއުމިނީން ޚަދީޖާ (ރަޟިޔަﷲ ޢަންހާ) އެވެ.
މާތް ސިފަތަކާއި މަތިވެރި އަޚްލާގު
އިސްލާމްދީން އައުމުގެ މާ ކުރީން ވެސް، ޚަދީޖަތުގެފާނަކީ މައްކާގެ މީހުންގެ މެދުގައި ޢިއްޒަތްތެރިކަމާއި، ބުއްދިވެރިކަމާއި، ތެދުވެރިކަމަށް މަޝްހޫރު ބޭފުޅެކެވެ. ޤުރައިޝް ވަންހައިގެ ނުފޫޒު ގަދަ ޢާއިލާއަކަށް ނިސްބަތްވެވަޑައިގަންނަވާ މި ކަމަނާގެ ބައްޕާފުޅު ޚުވައިލިދު ބިން އަސަދަކީ ޤަބީލާގެ އިސް ވެރިއެކެވެ.
ވިޔަފާރީގެ މައިދާނުގައި ވެސް ޚަދީޖަތުގެފާނަކީ ނުހަނު ކާމިޔާބު ބޭފުޅެކެވެ. އޭރު މައްކާގައި އޮތް އެންމެ ބޮޑު އެއް ވިޔަފާރި ރައުސުލްމާލު މިލްކުވެގެންވީ އެކަމަނާއަށެވެ. އެ މުދަލާއި ވިޔަފާރީގައި ގިނަ ބަޔަކު ބައިވެރިވެގެން މަސައްކަތްކުރިއެވެ. ނަމަވެސް، މުއްސަނދިކަމަށްވުރެ ބޮޑަށް މީސްތަކުންގެ އިޙްތިރާމް އެކަމަނާއަށް ލިބިވަޑައިގަތީ މާތް އަޚްލާޤާއި ޙިކުމަތްތެރިކަމުގެ ސަބަބުންނެވެ.
ރަސޫލާ ﷺ އާ ކައިވެނި ބައްލަވައިގަތުން
ޚަދީޖަތުގެފާނަށް މުޙައްމަދު ﷺ ފުރަތަމަ އެނގިވަޑައިގަތީ އެކަމަނާގެ ވިޔަފާރީގެ މުޢާމަލާތްތަކުގެ ތެރެއިންނެވެ. އޭރު ވެސް އެކަލޭގެފާނަކީ "އަލްއަމީން" (އަމާނާތްތެރިޔާ) ގެ ނަމުން މަޝްހޫރު ބޭފުޅެކެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ތެދުވެރިކަމާއި މާތް ސިފަފުޅުތަކާ މެދު ހިތްޕުޅާވެ، އެކަލޭގެފާނާ ކައިވެނިބައްލަވައިގަތުމުގެ ޝައުޤުވެރިކަން އެކަމަނާ ފާޅުކުރެއްވިއެވެ. އެކަމަނާގެ މި ކައިވެނިފުޅަކީ އިސްލާމީ ތާރީޚު ދުށް އެންމެ އުފާވެރި، އިޙްތިރާމާއި ލޯބީގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ އެންމެ ފުރިހަމަ ގުޅުމެވެ.
މި މަތިވެރި ކައިވެނިފުޅުން ރަސޫލާ ﷺ އަށް ހަ ބޭފުޅުން ލިބިވަޑައިގަތެވެ. އެއީ ޤާސިމް، ޢަބްދުﷲ، ޒައިނަބް، ރުޤައްޔާ، އުންމު ކުލްޘޫމް އަދި ފާޠިމަތުގެފާނެވެ. ރަސޫލާ ﷺ ގެ ހުރިހާ ބޭފުޅުންގެ ތެރެއިން، އިބްރާހީމްގެފާނު ފިޔަވައި އެހެން ހުރިހާ ބޭފުޅުންގެ މަންމާފުޅަކީ ޚަދީޖަތުގެފާނެވެ. މި ބޭފުޅުން ތަރުބިޔަތު ކުރެއްވުމުގައި ނަމޫނާ މަންމައެއްގެ ދައުރު އެކަމަނާ އަދާކުރެއްވިއެވެ.
އިސްލާމްދީން ޤަބޫލުކުރެއްވި ފުރަތަމަ ސާހިބާ
ޙިރާ ފަރުބަދައިގެ ހޮހަޅައިގައި އިންނަވަނިކޮށް ރަސޫލާ ﷺ އަށް ފުރަތަމަ ވަޙީ ބާވައިލެއްވި ހިނދު، އެކަލޭގެފާނަށް ވަރަށް ބޮޑު އަސަރެއް ކުރިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ގެއަށް ވަޑައިގެން ޚަދީޖަތުގެފާނަށް ކަން ހިނގި ގޮތް ކިޔައިދެއްވިއެވެ.
އެއްވެސް އުޒުރެއް ދެއްކެވުމެއްނެތި، އެކަލޭގެފާނުގެ ތެދުވެރިކަމުގެ މައްޗަށް ހެކިވެވަޑައިގެން އެކަމަނާ އެކަލޭގެފާނަށް ހިތްވަރުދެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނަކީ ރަޙިމުގެ ގުޅުން ދަމަހައްޓަވާ، ފަޤީރުންނަށް އެހީތެރިވެވަޑައިގަންނަވާ، މެހެމާނުންނަށް ކަމޭހިއްތަވާ އަދި ނިކަމެތީންނަށް އެހީތެރިވެވަޑައިގަންނަވާ ބޭފުޅެއްކަން ހަނދާންކޮށްދެއްވިއެވެ. އެކަމަނާގެ މި ސާބިތުކަމާއެކު، ރަސޫލާ ﷺ ގެ ރިސާލަތު ޤަބޫލުކުރެއްވި ފުރަތަމަ ބޭފުޅަކަށް އެކަމަނާ ވެވަޑައިގަތެވެ.
ދަތި ޙާލަތްތަކުގައި ސާބިތުވެ ހުންނެވުން
އިސްލާމްދީނުގެ ކުރީކޮޅަކީ ޤުރައިޝުންގެ ފަރާތުން ނުހަނު ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކާއި އުނދަގޫތައް ކުރިމަތިވި ދުވަސްވަރެކެވެ. އެންމެ ދަތިވި އެއް ވަގުތަކީ، މައްކާގެ މީހުން ރަސޫލާ ﷺ ގެ ޢާއިލާއާއި މުސްލިމުންނާ ހުރިހާ ގުޅުމެއް ކަނޑާލައި، އެ ބޭކަލުން އެކަހެރިކޮށްލި ދުވަސްވަރެވެ. އެ ދުވަސްވަރު އެ ބޭކަލުންނަށް ތަކެތި ވިއްކުމާއި އެ ބޭކަލުންގެ އަތުން ތަކެތި ގަތުން ފަދަ ހުރިހާ މުޢާމަލާތެއް މައްކާގެ މީހުން އޮތީ މަނާކޮށްފައެވެ. މި ވަގުތު އެ ބޭކަލުންނަށް މަޖުބޫރުވީ މައްކާގެ ބޭރުގައިވާ "ޝިޢުބު އަބީ ޠާލިބު" އެވެ ކިޔުނު ވާދީއަށް ދިރިއުޅުން ބަދަލުކުރާށެވެ.
ނުހަނު އަރާމާއި މުއްސަނދިކަމުގައި އުޅުއްވި ޚަދީޖަތުގެފާނު، އިޚްތިޔާރުކުރެއްވީ ރަސޫލާ ﷺ އާއެކު އެ ދަތި ހާލަތުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގަތުމަށެވެ. ތިން އަހަރު ދުވަހުގެ ބަނޑުހައިހޫނުކަމާއި ނިކަމެތިކަމުގައި، އެކަމަނާގެ ހުރިހާ މުދަލަކާއި އަރާމެއް ދީނަށްޓަކައި ޤުރުބާންކުރެއްވިއެވެ. އެކަމަނާގެ މި ހިތްވަރަކީ އޭރުގެ މުސްލިމް އުންމަތް ދެމިއޮތުމަށް ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު ބާރެކެވެ.
ހިތާމައިގެ އަހަރު
އެ ދަތި ދުވަސްތަކަށްފަހު، ކުރިމަތިވި ތަކުލީފުތަކާއި ބަނޑުހައިހޫނުކަމުގެ ސަބަބުން ޚަދީޖަތުގެފާނުގެ ހަށިކޮޅު ވަރަށް ބޮޑަށް ބަލިކަށިވިއެވެ. މާ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނުވެ، ރަސޫލާ ﷺ ނަބީކަމާއިގެން ފޮނުއްވުނުތާ ދިހަވަނަ އަހަރު، އެކަމަނާ މައްކާގައި އަވަހާރަވިއެވެ.
އެކަމަނާ އަވަހާރަވީ ރަސޫލާ ﷺ ގެ ބޮޑުބޭފުޅު އަބޫ ޠާލިބު ވެސް އަވަހާރަވި އަހަރުއެވެ. މި ދެ ބޭފުޅުން ވަކިވެވަޑައިގަތުމުން ރަސޫލާ ﷺ އަށް ކުރިމަތިވި ފުން ހިތާމައިގެ ސަބަބުން، އެ އަހަރަށް "ޢާމުލް ޙުޒްނި" (ހިތާމައިގެ އަހަރު) ގެ ނަމުން ނަންދެވުނެވެ. އެކަމަނާ ފަސްދާނުލެވުނީ މައްކާގެ ޖަންނަތުލް މުޢައްލާ ގަބުރުސްތާނުގައެވެ.
ފަނޑުވުމެއްނެތް ލާމަސީލު ނަމޫނާއެއް
ޚަދީޖަތުގެފާނުގެ ސިޔަރަތުން އަހުރެމެންނަށް އެނގޭ ގޮތުގައި، އިސްލާމްދީން ކުރިއަރައި ދިއުމުގައި ތެދުވެރިކަމާއި ޙިކުމަތާއި އަދި އޯގާތެރިކަމާއެކު ރަސޫލާ ﷺ އަށް އެކަމަނާ ދެއްވި ވަރުގަދަ ހިތްވަރު މުހިއްމު ދައުރެއް އަދާ ކުރިއެވެ.
އައްސައްޔިދާ ޚަދީޖާ (ރަޟިޔަﷲ ޢަންހާ) އަވަހާރަވުމަށްފަހު ވެސް، ރަސޫލާ ﷺ އެކަމަނާގެ މަތިން ހަނދުމަފުޅު ކުރެއްވީ ނުހަނު ލޯތްބާއެކުގައެވެ. މީސްތަކުން އެކަލޭގެފާނަށް ފުރަގަސްދިން ދުވަހު، ވަފާތެރި އަނބިކަނބަލުންގެ ގޮތުގައި އެހީތެރިވެވަޑައިގަތެވެ. އެކަމަނާއަކީ އިސްލާމީ ތާރީޚުގެ ފެށުމެވެ. ރަސޫލާ ﷺ ގެ ދަޢުވަތާ މެދު އެއްވެސް ޝައްކެއް ނުކުރައްވައި، އެންމެ ފުރަތަމަ އީމާންވީ އެކަމަނާއެވެ. އެއީ އީމާންކަމާއި، ވަފާތެރިކަމާއި، އަދި ހިތްވަރު ގަދަކަމުގައި، މުޅި އިސްލާމީ އުއްމަތަށްވާ ފުރިހަމަ ނަމޫނާއެކެވެ.
އެކަމަނާގެ މި މަތިވެރި ޒިކުރާއަކީ މިއަދު އަހުރެމެން ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގެ ކޮންމެ ޢާއިލާއަކަށް ވެސް ލިބިގެންވާ އަގުހުރި ފިލާވަޅެކެވެ. އިސްލާމީ ރިވެތި އުޞޫލުތަކުގެ މަތީގައި ޢާއިލާތައް ބިނާކުރުމުގައްޔާއި ދަތި އުނގަދޫ ޙާލަތްތަކުގައި އެކަކު އަނެކަކަށް ހިތްވަރުދީ ސާބިތުވެ ތިބުމުގައި އެކަމަނާއަކީ އަހުރެމެންނަށްވާ އެންމެ މަތިވެރި ނަމޫނާއެވެ.