އެންމެ 500އެއްހާ މީހުންގެ އާބާދީއެއް އޮންނަ ބ. ގޮއިދޫގައި ކެންސަރު އިތުރުވާ ސަބަބު ހޯދަން، މޯލްޑިވްސް ފުޑް އެންޑް ޑްރަގް އޮތޯރިޓީ (އެމްއެފްޑީއޭ)އިން ދިރާސާކުރަމުން އަންނަ އެގްރިކަލްޗާ މިނިސްޓަރު ޑރ. މަރިޔަމް މާރިޔާ މިއަދު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.
ރާއްޖޭގެ ބައެއް ރަށްރަށުގައި ކެންސަރު ބަލި ޖެހިފައިވާ މީހުން އިތުރުވުމުގެ ކަންބޮޑުވުން މިދިޔަ އަހަރުގެ ތެރޭ ވަނީ ފާޅުކޮށްފައެވެ. އެގޮތުން، ދަނޑުވެރި ރަށެއްކަމަށްވާ ގޮއިދޫގައި ކެންސަރު ބަލި އާންމުވުމުގެ ކަންބޮޑުވުމާއެކު އެކަމުގެ ސަބަބު ދިރާސާކޮށްދިނުމަށާއި، އެ ރަށުގެ ދަނޑުތަކުގައި ޕެސްޓިސައިޑް ބޭނުންކުރާ ގޮތް ބެލުމަށް އިންސްޕެކްޝަނެއް ހިންގައި ދިނުމަށް މިދިޔަ ޑިސެންބަރު މަހު އާންމު ރައްޔިތަކު އެދިފައިވެއެވެ.
އެ ރަށުގެ ރައްޔިތަކު އެގްރިކަލްޗާ މިނިސްޓްރީއާއި ހެލްތު މިނިސްޓްރީއަށް ފޮނުވި ސިޓީތަކުގައި ވަނީ މިދިޔަ ފަސް އަހަރު ތެރޭގައި ގޮއިދޫގެ ނުވަ މީހަކަށް ކެންސަރު ޖެހި، ތިން މީހަކު މަރުވެފައިވާކަން ފާހަގަކޮށްފައެވެ. އަދި އެ ރަށުގެ ގިނަ ދަނޑުތަކުގައި ހައްދާ ތަރުކާރީއާއި މޭވާއަކީ އިންސާނުންގެ ފުރާނައަށް ނުރައްކާ މިންވަރަށް 'ޕެސްޓިސައިޑްސް' ހުންނަ ތަކެތި ކަމަށް ބުނެ، އެކަން ބަލައި ދިނުމަށް އެދިފައިވެއެވެ.
މިއަދު ނޫސްވެރިންނާ ބައްދަލުކުރައްވައި މާރިޔާ ވިދާޅުވީ، ގޮއިދޫގައި ކެންސަރު އާންމުވާ ސަބަބު ހޯދަން އެމްއެފްޑީއޭއިން މިހާރު ޓެސްޓުތައް ހަދައި، ދިރާސާތައް ހަދަމުން އަންނަ ކަމަށެވެ.
"އެކަމުގައި އަޅުގަނޑުމެން އެމްއެފްޑީއޭއަށް އެއްބާރުލުން ދީ، އަޅުގަނޑުމެންނާ އެކީގައި މަސައްކަތް ކުރަމުން ދަނީ، އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ އަވަސް ހައްލެއް ލިބޭނެ،" އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
ބ. ގޮއިދޫގެ ދަނޑުތަކެއް: ގޮއިދޫގައި ކެންސަރު ބަލި އާންމުވާ ސަބަބު ދިރާސާކުރުމަށް އެ ރަށުގެ ފަރާތުން ވަނީ އެދިފައި --ދަނޑުތަކުގައި ބޭނުންކުރާ ބޭސް ނުވަތަ ޕެސްޓިސައިޑަށް އިޝާރާތް ކުރައްވައި އޭނާ ވިދާޅުވީ، ކަމާ ގުޅުން ހުރި ގާނޫނެއް އޮތް ނަމަވެސް މިހާތަނަށް ވެސް ސިޔާސަތެއް ހަދައިފައިނުވާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މިދިޔަ އަހަރު މި ސަރުކާރުން ވަނީ ޕެސްޓިސައިޑް ބޭނުންކުރުމާ ގުޅޭ ސިޔާސަތެއް ހެދުމުގެ މަސައްކަތް ފަށައިފައި ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
"އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ވަރަށް އަވަހަށް މި ޕޮލިސީ ތަންފީޒުވެގެން ދާނެ ކަމަށް އަޅުގަނޑުމެން އުއްމީދު ކުރަނީ،" މާރިޔާ ވިދާޅުވިއެވެ.
ރާއްޖޭގައި ކެންސަރު ބަލި ޖެހޭ މިންވަރު ގިނައިރު، މިދިޔަ ޖަނަވަރީ މަހު ހެލްތު މިނިސްޓަރު އަބްދުﷲ ނާޒިމް އިބްރާހިމް ވަނީ ދިވެހީންނަށް ކެންސަރު ޖެހެން މެދުވެރިވާ ސީދާ ސަބަބަކީ ކޮބައިކަން ނޭނގޭ ކަމަށާއި، އެ ކަން ދެނެގަތުމަށް ޓަކައި އެހާތަނަށް މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެވިފައިނުވާ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވެފައެވެ.
ގޮއިދޫގެ ކަންބޮޑުވުންތަކާ ގުޅޭ ގޮތުން، ރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ކްލިނިކަލް އޮންކޮލޮޖިސްޓް ޑރ. މުޙައްމަދު އަމްރު އަޙްމަދު މީގެ ކުރިން "ސަން"އަށް ވިދާޅުވީ، އެއީ ރަނގަޅު ތަހުލީލެއްކޮށް ބަލަން ޖެހޭ ކަމެއް ކަމަށެވެ. އަދި ގޮއިދޫ ކަހަލަ ކުޑަ އާބާދީއެއްގެ ތެރޭގައި ފަސް އަހަރު ތެރޭގައި ކެންސަރުގެ ނުވަ ކޭސް ފެނުމަކީ ގިނަ އަދަދެއްކަން އަމުރު ފާހަގަ ކުރެއްވިއެވެ.
އޭނާ ވިދާޅުވީ ދަނޑުވެރިންނާއި ދަނޑުތަކުގައި މަސައްކަތް ކުރާ މީހުންނާއި ދަނޑުތަކުގެ ކައިރީގައި ދިރިއުޅޭ މީހުން, ސަލާމަތީ ގޮތުން އަޅަން ޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް ނާޅާނަމަ, ޕެސްޓިސައިޑުން ލިބޭ ގެއްލުންތަކަށް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުސަތު ވަރަށް ބޮޑު ކަމަށެވެ.
ނަމަވެސް އަމުރު ވަނީ، ކެންސަރު ޖެހެނީ ހަމައެކަނި ޕެސްޓިސައިޑުން ނޫންކަން ފާހަގަކުރައްވައި، އާއިލީގޮތުން ވާރުތަވުމާއި އިންފެކްޝަނެއްގެ އަސަރުކުރުމާއި ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއާއި އެ މީހާ ދިރިއުޅޭ މާހައުލު ބޮޑު ދައުރެއް އަދާ ކުރާ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ.