އައްޑޫ އިކުއިޓޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލް (އޭއީއެޗް) އިން މެޑިކަލް ކޮންޒިއުމަބަލްސް އަދި މެޝިނަރީޒް ހޯދުމުގައި ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތު ގަވާއިދާ ޚިލާފަށް އަމަލުކޮށްފައިވާކަން އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ނެރުނު އެ ހޮސްޕިޓަލުގެ އޮޑިޓް ރިޕޯޓުން ހާމަވެއްޖެއެވެ.
އޮޑިޓް ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި 2022 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން 2024 ވަނަ އަހަރަށް، ހޮސްޕިޓަލަށް މެޑިކަލް ކޮންޒިއުމަބަލްސް އަދި މެޝިނަރީސް ހޯދުމަށް ޖުމުލަ 183,924,350 (އެއްސަތޭކަ އަށްޑިހަ ތިން މިލިޔަން ނުވަ ސަތޭކަ ސައުވީސް ހާސް ތިން ސަތޭކަ ފަންސާސް) ރުފިޔާ ވަނީ ޚަރަދުކޮށްފައެވެ. މިއީ އެ މުއްދަތުގައި ހޮސްޕިޓަލަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ޖުމުލަ ބަޖެޓުގެ %23.8 އެވެ. މި ޚަރަދުތައް "ކީ އޮޑިޓް މެޓާ" އެއްގެ ގޮތުގައި ބަލާފައިވަނީ ހޮސްޕިޓަލުގެ ބަޖެޓުގެ ބޮޑުބައެއް މިކަމަށް ހޭދަކޮށްފައިވުމާއި، މާކެޓް ރޭޓަށްވުރެ ބޮޑު އަގުގައި ތަކެތި ގަނެފައިވާ ކަމަށް ފާހަގަކުރެވިފައިވާތީ މިއީ ކޮންޓްރޯލްތަކާއި ގަވާއިދުތަކާ ޚިލާފުވުމުގެ ބޮޑު ރިސްކެއް އޮތް ކަމަކަށް ވާތީއެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ހޮސްޕިޓަލުގެ ލެބޯރަޓަރީ މެޝިނަރީޒްތަކަށް ބޭނުންވާ ރީއެޖެންޓްސް ހޯދާފައިވަނީ ލެބޯރަޓަރީގެ ރިކުއެސްޓްތަކާ އެއްގޮތަށް އަދި ހުރިހާ ފަރާތްތަކުގެ މަސްލަހަތު ހިމާޔަތްވާ ގޮތަށްތޯއާއި، ހޮސްޕިޓަލަށް ހޯދި މެޝިންތަކަކީ ހަގީގަތުގައިވެސް ބޭނުންވާ ތަކެތިތޯ އަދި އެ ތަކެތި ހޯދުމަށްފަހު ޚިދުމަތް ދޭން ފަށާފައިވޭތޯވެސް އޮޑިޓުން ވަނީ ބަލާފައެވެ.
އޮޑިޓް ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތު ގަވާއިދުގެ 10.01 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ދައުލަތުގެ ފައިސާ ހޭދަކުރަންވާނީ ވާދަވެރި މާހައުލެއްގެ ތެރެއިން އެންމެ ފައިދާހުރި އަދި ޒިންމާދާރު ގޮތެއްގައި ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައި އޮތް ނަމަވެސް، ޖެނެރަލް ކޮންޒިއުމަބަލްސް ހޯދުމުގައި އެ ގަވާއިދާ އެއްގޮތަށް އަމަލުކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.
އެގޮތުން ފާހަގަކުރެވުނު މައިގަނޑު ކަންކަމަކީ:
1. ބަލްކް ޑިސްކައުންޓް ނުލިބޭ ގޮތަށް ސިންގަލް ޕީސް އަގުގައި ތަކެތި ގަތުން:
މާލިއްޔަތު ގަވާއިދުގެ 10.59 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ވަކިން ވިއްކާ އަގުގައި ގިނަ އަދަދެއްގެ ތަކެތި ގަނެގެން ނުވާނެ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް، 2022 ގައި އިއުލާނުކުރި 69 އައިޓަމާއި 2023 ގައި އިއުލާނުކުރި 76 އައިޓަމުގެ ތެރެއިން، ތިން އައިޓަމް ފިޔަވައި އެހެން ހުރިހާ އެއްޗަކަށް އަގު ހޯދާފައިވަނީ ވަކިން ވިއްކާ އަގުގައެވެ. އަދި އަހަރަކަށް ބޭނުންވާ ތަކެތީގެ ރިކުއާމަންޓް ތައްޔާރުކޮށްފައި އޮތް ނަމަވެސް، އެ މައުލޫމާތު ބީލަންވެރިންނާ ހިއްސާކޮށްފައި ނުވުމުން، ބަލްކް ޕާޗޭސް ޑިސްކައުންޓް ފަދަ މާލީ ފައިދާތައް ހޯދުމުގެ ފުރުސަތު ވަނީ ގެއްލިފައެވެ.
2. ބީލަން އިވެލުއޭޓް ކުރުމުގައި ގެންގުޅުނު ނުރަނގަޅު މިންގަނޑު:
މި ދެ އިއުލާނާ ގުޅިގެން ޝަރުތު ހަމަވާ ބީލަމެއް ހުށަހެޅީ އެންމެ ފަރާތަކުން ނަމަވެސް، ތަކެތި ހަ ކެޓަގަރީއަކަށް ބަހާލައިގެން ވަކިވަކި އައިޓަމްތަކުގެ ޔުނިޓް އަގު އެއްކޮށްގެން ކެޓަގަރީގެ ޖުމުލަ އަގު ބަލާފައިވާ މިންގަނޑަކީ ހޮސްޕިޓަލަށް މާލީ ގޮތުން އެންމެ ފައިދާހުރި ގޮތް ނޫން ކަމަށް އޮޑިޓުން ފާހަގަކުރެއެވެ. ސަބަބަކީ އެ ކެޓަގަރީތަކުގައި ހިމެނޭ ތަކެތި ބޭނުންކުރާ މިންވަރުގައި ބޮޑެތި ފަރަގުތަކެއް ހުރުމެވެ.
3. ކޮންސަމްޕްޝަންގެ ފަރަގުން ބޮޑު އަގު ނެގުމުގެ ފުރުސަތު އޮތުން:
2023 އަދި 2024 އަށް ބޭނުންވާ ތަކެތީގެ ތެރެއިން 76 އައިޓަމުގެ ޖުމުލަ ކޮންސަމްޕްޝަންގެ %81 ހިއްސާކުރަނީ އެންމެ ހަތަރު އައިޓަމެވެ. މިސާލަކަށް ކެޓަގަރީ އެކެއްގެ ގެ ޖުމުލަ ކޮންސަމްޕްޝަންގެ %55 (200،000 ޔުނިޓް) އަކީ ޑިސްޕޯސަބަލް ކަޕެވެ. މި އައިޓަމަށް ބީލަން ކާމިޔާބުކުރި ފަރާތުން ހުށަހަޅާފައިވަނީ އެންމެ 88 ލާރިއެވެ. މިއީ ކެޓަގަރީގެ ޖުމުލަ އަގުގެ އެންމެ %0.08 އެވެ. މިފަދަ ހާލަތެއްގައި ބޭނުންކުރާ މިންވަރު މަދު އައިޓަމަކުން އެއް ރުފިޔާ އުނިކޮށް، ގިނައިން ބޭނުންވާ މިފަދަ އައިޓަމަކަށް އެއް ރުފިޔާ އިތުރުކުރިޔަސް ހޮސްޕިޓަލުން 200,000 (ދެލައްކަ) ރުފިޔާއާ ގާތްކުރާ އަދަދެއް އިތުރަށް ޚަރަދުކުރަން ޖެހޭނެއެވެ.
އެހެންކަމުން މި އުސޫލުން ބިޑް އިވެލުއޭޓް ކުރުމަކީ ހޮސްޕިޓަލުގެ މާލީ މަސްލަހަތަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ވެދާނެ ކަމެއް ކަމަށް އޮޑިޓް ރިޕޯޓުގައި ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ.