އިރުގެ ނިޒާމުން ބޭރުގައިވާ ގުރަހަކުން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ސީދާ ރޭޑިއޯ ސިގްނަލްތަކެއް ދެނެގަނެވިފައިވާކަން އެސްޓްރޯނޮމަރުން ހާމަކޮށްފިއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ އެހެން ދިރުމެއް ނުވަތަ އެފަދަ ދިރުމެއްގެ ސިގްނަލްތަކެއް ނޫންކަމަށާއި، މިއީ އެ ގުރަހައިގައިވާ ވަރުގަދަ މެގްނެޓިކް ފީލްޑެއްގެ ސަބަބުން އުފެދޭ ސިގްނަލްތަކެއްކަން ސައިންސްވެރިން ވަނީ ސާފުކޮށްދީފައެވެ.
ހާވަޑް ޔުނިވަސިޓީގެ އެސްޓްރޯނޮމީ ޕްރޮފެސަރު އެޑޯ ބާގާ ވިދާޅުވީ ރޭޑިއޯ ސިގްނަލްތަކަކީ އާންމުކޮށް ދިރުންތައް ހޯދުމުގެ މަސައްކަތާ ގުޅުވޭ އެއްޗެއް ކަމުގައި ވީނަމަވެސް، މި ހޯދުމަކީ މުޅިން ތަފާތު ކަމެއް ކަމަށެވެ.
މި ސިގްނަލްތައް ފެނިފައިވަނީ ބީޓާ ޕިކްޓޯރިސް ބީ ނަމަކަށްދެވިފައިވާ އެކްސޯޕްލެނެޓުންނެވެ. އެއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ އިރުގެ ނިޒާމާ 63 ލައިޓްއިޔާސް ދުރުގައިވާ ގުރަހައެކެވެ. މިއީ ފަލަކީ އިލްމުގެ މިންގަނޑުން ބަލާއިރު ވަރަށް ކައިރި ދުރުމިނެކެވެ. މި ރޭޑިއޯ ސިގްނަލްތައް ފޮނުވަމުންދާ ގޭސް ޖަޔަންޓް ގުރަހައިގެ ބަރުދަނުގައި މުޝްތަރީ (ޖުޕިޓަރ) ގުރަހައިގެ 12 ގުނަ ހުރެއެވެ. އަދި މިއީ އިރަށްވުރެ 1.75 ގުނަ ބޮޑު ތަރިއެއް ވަށައިގެން ދައުރުކުރާ ތިން ގުރަހައިގެ ތެރެއިން އެއް ގުރަހައެވެ.
ޕީއާ-ރިވިއު ކުރެވޭ ސައިންސް މަޖައްލާއެއްގައި ވަރަށް އަވަހަށް ޝާއިޢުކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ މި ދިރާސާ ކުރިއަށްގެންގޮސްފައިވަނީ މެސަޗުސެޓްސްގެ ކޭމްބްރިޖްގައިވާ ސެންޓަ ފޯ އެސްޓްރޯފިޒިކްސް ހާވަޑް އެންޑް ސްމިތުސޯނިއަންގެ ޓީމަކުންނެވެ.
މި ދިރާސާގެ ކޯ-އޯތާ އެޑޯ ބާގަރު، ސެޕްޓެމްބަރު 15 ގައި އާކްސިވް ޕްރީޕްރިންޓް ޕްލެޓްފޯމަށް ހުށަހެޅުއްވި ކަރުދާހުގައި ބަޔާންކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، މި ރޭޑިއޯ ސިގްނަލްތައް އުފެދެނީ ގުރަހައިގެ މެގްނެޓިކް ފީލްޑާ ގުޅިފައިވާ ތަފާތު މަރުހަލާތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. މިގޮތުން ފެނުނު ރޭޑިއޯ ރޭޝިއޯތަކުގެ ފްރީކުއެންސީތަކަށް ބަލާއިރު، އެ ގުރަހައިގައި އިންތިހާއަށް ވަރުގަދަ މެގްނެޓިކް ފީލްޑެއް އޮންނަންޖެހެއެވެ.
މި ރޭޑިއޯ ސިގްނަލްތަކާއެކު ދެނެގަނެވިފައިވާ އަނެއް ކަމަކީ ދުނިޔޭގެ އުތުރު ތަނޑިން ފެންނަ ނޯދަން ލައިޓްސް ނުވަތަ އޯރޯރާ ފަދަ މަންޒަރުތަކެކެވެ. މިއީ އިރުން އަންނަ ޗާޖުވެފައިވާ ކެމިކަލްތަކާއި މެގްނެޓިކް ތޫފާންތަކާ ގުޅިގެން އުފެދޭ ރީތި އަލިތަކެކެވެ.
ސައިންސްވެރިން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި ހުރިހާ ގުރަހެއްގައި މެގްނެޓިކް ފީލްޑެއް ނުހުރެއެވެ. ނަމަވެސް މެގްނެޓިކް ފީލްޑް ހުންނަ ގުރަހަތަކަށް، ގެއްލުންހުރި ހަކަތަތަކުން ރައްކާތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭ ގުދުރަތީ ކުޑައެއް ލިބިގެންވެއެވެ. އޭގެ މިސާލަކީ ދުނިޔޭގެ މެގްނެޓިކް ފީލްޑުން ދުނިޔޭގެ ޖައްވު ސޯލާ ވިންޑުން ސަލާމަތްކޮށްދިނުމެވެ.
ބީޓާ ޕިކްޓޯރިސް ބީ ގުރަހައިގައިވާ މެގްނެޓިކް ފީލްޑަކީ މުޝްތަރީ ގުރަހައިގެ މެގްނެޓިކް ފީލްޑަށްވުރެ މަދުވެގެން 200 ގުނަ ވަރުގަދަ ފީލްޑެކެވެ. ނާސާއިން ހާމަކުރާ ގޮތުގައި މުޝްތަރީ ގުރަހައިގެ މެގްނެޓިކް ފީލްޑަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ އިރުގެ ނިޒާމުގައިވާ އެންމެ ބޮޑު އޮނިގަނޑު ކަމުގައިވާ މެގްނެޓޯސްފިއާ އުފެއްދޭ ވަރުގެ ބާރުގަދަ ފީލްޑެކެވެ. މިއީ އިރާ ދިމާލަށް ދެ މިލިއަން މޭލަށް ފެތުރިގެންވާ ފީލްޑެކެވެ.
މީގެއިތުރުން މުޝްތަރީ ގުރަހައިގެ ކައިރީގައިވާ ހަނދެއް ކަމަށްވާ އިއޯގެ އަލިފާން ފަރުބަދަތަކުން ބޭރުވާ އިލެކްޓްރިކަލީ ޗާޖުވެފައިވާ ކެމިކަލްތައް، މުޝްތަރީގެ މެގްނެޓިކް ފީލްޑުގެ ދަނޑިތަކުގައި ހިފެހެއްޓުމުން އަޖައިބުކުރުވަނިވި އޯރޯރާތައް އުފެދެއެވެ. މި ގޭސް ގުރަހައިގެ އެނބުރުމާއެކު، އޭގެ ތެރޭގައިވާ ހައި-އެނާޖީ ކެމިކަލްތައް މެގްނެޓިކް ފީލްޑް ތެރޭގައި އެނބުރެމުންދާއިރު އޯރޯރާއާއެކު ރޭޑިއޯ ރާޅުތައް އުފައްދައެވެ.
ފަލަކީ އިލްމުވެރިން މިފަދަ ސިގްނަލްތަކަށް ކިޔަނީ އޯރޯރަލް ރޭޑިއޯ އެމިޝަންއެވެ. މިފަދަ ހާދިސާތައް މީގެ ކުރިން ޖުޕިޓާ، ސެޓާން، އިރު، އަދި އިރުގެ ނިޒާމުން ބޭރުގައިވާ ތަރިތަކާއި ގުރަހައެއްގެ ދެމެދުގެ ސިފަތަކެއް ހުންނަ ބްރައުން ޑްވާފްސް އިންވެސް ވަނީ ފެނިފައެވެ.
ބާގަރު ސިފަކުރެއްވި ގޮތުގައި މި ހޯދުމަކީ ތާރީޚީ މުހިންމު ހޯދުމެކެވެ. މީގެ ސަބަބުން އިރުގެ ނިޒާމުން ބޭރުގައިވާ ގުރަހަތަކާ މެދު މުޅިން އާ ނަޒަރިއްޔާތަކުން ބެލުމުގެ ފުރުސަތު ހުޅުވިގެންދާނެއެވެ.