ރާއްޖޭގެ ގުދުރަތީ ވެއްޓާއި ދިރޭތަކެތީގެ ނަސްލުތައް ހިމާޔަތްކުރުމަށް ބޭނުންވާ ފައިސާ ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ހޯދާނެ ނިޒާމެއް ގާއިމުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ސަރުކާރުން ފަށައިފިއެވެ.
މި ކަމަށް މަގުފަހިކުރުމުގެ ގޮތުން، މޫސުމީ ބަދަލުތަކާއި ތިމާވެއްޓާއި ހަކަތައާ ބެހޭ ވުޒާރާއިން ވަނީ އދ.ގެ ތަރައްގީއާ ބެހޭ ޖަމިއްޔާ (ޔޫއެންޑީޕީ) އާއެކު މުހިންމު އެއްބަސްވުންތަކެއްގައި މިދިޔަ ބުދަ ދުވަހު ސޮއިކޮށްފައެވެ. ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން މި އެއްބަސްވުންތަކުގައި ސޮއި ކުރެއްވީ، އެންވަޔަރްމަންޓް އެންޑް އެނާޖީ މިނިސްޓަރު އަލީ ޝަރީފެވެ.
ގްލޯބަލް އެންވަޔަރަންމަންޓް ފެސިލިޓީ (ޖީއީއެފް) ގެ މާލީ އެހީތެރިކަމާއެކު ކުރިއަށްގެންދާ މި މަޝްރޫއުގެ ދަށުން މައިގަނޑު ތިން ދާއިރާއަކުން މަސައްކަތްކުރުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ރާއްޖޭގެ ނޭޝަނަލް ބަޔޯޑައިވާސިޓީ ސްޓްރެޓެޖީ އެންޑް އެކްޝަން ޕްލޭން މުރާޖައާކޮށް އައުކުރުމާއި، ކޮންވެންޝަން އޮން ބަޔޮލޮޖިކަލް ޑައިވާސިޓީއަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭ ހަތް ވަނަ ގައުމީ ރިޕޯޓު ތައްޔާރުކުރުން ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ދިރޭތަކެތީގެ ނަސްލުތައް ރައްކާތެރިކުރުމަށް ބޭނުންވާ ފައިސާ ހޯދާނެ ގޮތުގެ ޕްލޭނެއް ނުވަތަ ބަޔޯޑައިވާސިޓީ ފައިނޭންސިން ޕްލޭނެއް އެކުލަވާލުމަށް ވެސް ވަނީ ނިންމާފައެވެ.
ޔޫއެންޑީޕީން ބުނި ގޮތުގައި، މި މަސައްކަތްތަކުގެ ސަބަބުން ގައުމީ ފެންވަރުގައި ބަޔޯޑައިވާސިޓީއާ ގުޅޭ ޕްލޭންތައް ހެދުމާއި، ރިޕޯޓުކުރުމާއި، މާލީ ކަންކަން ހަމަޖެއްސުމުގެ ނިޒާމު އިތުރަށް ހަރުދަނާވެގެންދާނެއެވެ. އަދި މިއީ ރާއްޖޭގެ ގުދުރަތީ ވެށި ހިމާޔަތްކޮށް، ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ބެލެހެއްޓުމަށް ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކަށް ލިބޭނެ ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ކަމަށް ވެސް އެ ޖަމިއްޔާއިން ފާހަގަކުރިއެވެ. މި އެއްބަސްވުންތަކުގެ ދަށުން، ބަޔޯޑައިވާސިޓީއާ ގުޅޭ ގޮތުން ރާއްޖެއިން ވެފައިވާ ބައިނަލްއަގުވާމީ ވައުދުތައް އަމަލީ ގޮތުން ތަންފީޒުކުރުމަށް ބޭނުންވާ ނިޒާމުތައް ގާއިމުކުރުމުގައި ސަރުކާރަށް ފުރިހަމަ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭނެ ކަމަށް ޔޫއެންޑީޕީން ވަނީ ބުނެފައެވެ.
ރާއްޖޭގެ ނޭޝަނަލް ބަޔޯޑައިވާސިޓީ ސްޓްރެޓެޖީ އެންޑް އެކްޝަން ޕްލޭން މުރާޖައާކުރުމަކީ، ބައިނަލްއަގުވާމީ ފެންވަރުގައި ދާދި ފަހުން އެކުލަވާލާފައިވާ ކުންމިންގް-މޮންޓްރިއޯލް ގްލޯބަލް ބަޔޯޑައިވާސިޓީ ފްރޭމްވޯކާ އެއްގޮތަށް ރާއްޖޭގެ ލަނދުދަނޑިތައް ބައްޓަންކުރުމަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. މި ފްރޭމްވޯކުގެ ދަށުން 2030 ވަނަ އަހަރުގެ ނިޔަލަށް ދުނިޔޭގެ ކަނޑުތަކާއި އެއްގަމުގެ ބޮޑު ބައެއް ހިމާޔަތްކުރުމަށް ވަނީ އަމާޒު ހިފާފައެވެ. އަދި ކޮންވެންޝަން އޮން ބަޔޮލޮޖިކަލް ޑައިވާސިޓީއަށް ހުށަހަޅާ ހަތް ވަނަ ގައުމީ ރިޕޯޓުގެ ޒަރީއާއިން، ދިރޭތަކެތީގެ ނަސްލުތައް ހިމާޔަތްކުރުމަށް ރާއްޖެއިން ހޯދާފައިވާ ކުރިއެރުންތަކާއި، ކުރިމަތިވާ ގޮންޖެހުންތައް ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައުއާ ހިއްސާކުރެވޭނެއެވެ. މިއީ ތިމާވެށީގެ މުއާހަދާތަކުގައި ބައިވެރިވާ ގައުމުތަކުން ގަވާއިދުން ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ އިލްތިޒާމެކެވެ.
ބަޔޯޑައިވާސިޓީ ފައިނޭންސިން ޕްލޭނެއް އެކުލަވާލުމަކީ، ތިމާވެށި ހިމާޔަތްކުރުމުގެ މަޝްރޫއުތަކަށް ބޭނުންވާ ފައިސާ ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ހޯދުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ. ރާއްޖެ ފަދަ ތަރައްގީވަމުން އަންނަ ކުދި ޖަޒީރާ ގައުމުތަކަށް ތިމާވެށީގެ މަޝްރޫއުތަކަށް ބޭނުންވާ މާލީ ވަސީލަތްތައް ހޯދުމަކީ ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކަށް ވެފައިވާއިރު، މި ޕްލޭންގެ ސަބަބުން ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުގެ އިތުރުން ބައިނަލްއަގުވާމީ ފަންޑުތަކާއި އަމިއްލަ ފަރާތްތަކުގެ އެހީތެރިކަން ހޯދޭނެ ނިޒާމުތައް ކަނޑައެޅިގެންދާނެއެވެ.
ރާއްޖޭގެ ފަޅެއް: ރާއްޖޭގެ ނާޒުކު ތިމާވެއްޓާ ގުޅޭ ދިރާސާއެއް އަންނަނީ ހަދަމުން-- ފޮޓޯ: ސްޓީވް އެލެންރާއްޖޭގެ އިގުތިސާދު މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ބިނާވެފައިވަނީ ފަތުރުވެރިކަމާއި މަސްވެރިކަމުގެ މައްޗަށް ކަމަށްވާއިރު، މި ދެ ސިނާއަތަކީ ވެސް ސީދާ ގޮތެއްގައި ރާއްޖޭގެ ފަރުތަކާއި ކަނޑުފަޅުގެ ދިރޭތަކެތީގެ މުއްސަނދިކަމާ ގުޅިފައިވާ ދެ ސިނާއަތެވެ. ފަހަކަށް އައިސް މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު ހޫނުވެ، ފަރުތަކުން ގާހުދުވުމުގެ މައްސަލަ ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، ޕްލާސްޓިކް ކުނީގެ މައްސަލަތަކާއި، ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތަކުގެ ސަބަބުން ގުދުރަތީ ވެއްޓަށް ލިބޭ ގެއްލުންތަކަކީ ވެސް ރާއްޖޭގެ ބަޔޯޑައިވާސިޓީއަށް އޮތް ބޮޑު ނުރައްކަލެކެވެ. އެހެންކަމުން، މޫސުމީ ބަދަލުތަކާއި އިންސާނުންގެ އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން ތިމާވެއްޓަށް ލިބޭ ގެއްލުންތައް ކުޑަކޮށް، ދިރޭތަކެތީގެ ނަސްލުތައް ހިމާޔަތްކުރުމަކީ ރާއްޖޭގެ އިގުތިސާދީ ދުޅަހެޔޮކަމާއި ރައްޔިތުންގެ ދިރިއުޅުމާ ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ.
ޖީއީއެފް ފަދަ ބައިނަލްއަގުވާމީ ފަންޑުތަކުގެ އެހީގައި ހިންގޭ މިފަދަ މަޝްރޫއުތަކަކީ ތިމާވެށި ހިމާޔަތްކުރުމަށް ރާއްޖެއިން ކުރާ މަސައްކަތްތަކަށް ބޭނުންވާ ފަންނީ އަދި މާލީ އެހީތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ މަޝްރޫއުތަކެކެވެ. މީގެ ކުރިން ވެސް ޖީއީއެފްގެ އެހީގައި ރާއްޖޭގައި ތިމާވެއްޓާ ގުޅޭ ގިނަ މަޝްރޫއުތަކެއް ހިންގާފައިވެއެވެ.