ސްވިޒަލޭންޑުގައި ކުރިއަށްދިޔަ އެމެރިކާއާއި އީރާނުގެ މަޝްވަރާތަކުގެ ފުރަތަމަ ބުރު، އުންމީދީ ކުރިއެރުންތަކަކާއެކު ނިންމާލައިފި ކަމަށް މި މަޝްވަރާތައް މެދުވެރިކޮށްދޭ ގަތަރާއި ޕާކިސްތާނުން ބުނެފިއެވެ.
މިދިޔަ އާދީއްތަ ދުވަހު ފެށި މި މަޝްވަރާތަކަކީ، ހަނގުރާމަ ނިމުމަކަށް ގެނައުމަށްޓަކައި ފަހުގެ އެއްބަސްވުމަކާ ހަމައަށް ދިއުމަށް ދެ ގައުމުގެ މެދުގައި ކުރިއަށްދާ މަޝްވަރާތަކެކެވެ. ގަތަރާއި ޕާކިސްތާނުން މިއަދު ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނީ 60 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ފަހު އެއްބަސްވުމަކަށް އައުމަށް މަގުޗާޓެއް އެކުލަވާލުމަށް މަތީ ފަންތީގެ ކޮމިޓީއަކުން އެއްބަސްވެފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި މި ހަފުތާގެ ތެރޭގައި ޓެކްނިކަލް މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށްދާނެ ކަމަށްވެސް އެ ބަޔާނުގައިވެއެވެ.
މި މަޝްވަރާތަކުގައި މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި އަލިއަޅުވާލާފައިވަނީ ހޮރުމުޒް ކަނޑުއޮޅި އަލުން ހުޅުވާލުމާއި ލުބުނާނުގައި ހަމަލާތައް ބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމާ ގުޅޭގޮތުން އީރާނުން ދެމުންދާ ފުށުއަރާ މެސެޖުތައް ސާފުކުރުމަށް ކަމަށް އެމެރިކާގެ ޑިޕްލޮމެޓަކު ވިދާޅުވިއެވެ.
މެދުވެރިންގެ ގޮތުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ގައުމުތަކުގެ ބަޔާނުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ވިޔަފާރި ބޯޓުފަހަރަށް ރައްކާތެރިކަމާއެކު ހޮރުމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރެވޭނެ މަގު ފަހިކުރުމަށާއި، އޮޅުންތައް ކުޑަކުރުމަށްޓަކައި މުވާސަލާތީ ހާއްސަ ލައިނެއް ވަނީ ގާއިމުކޮށްފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، ލުބުނާނުގައި އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތައް ހުއްޓާލާފައި އޮތް އޮތުން ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި، ދެ ފަރާތާއި ލުބުނާނުގެ ސަރުކާރާ ދެމެދު ހަމަނުޖެހުން ކުޑަކުރާނެ ސެލްއެއް އުފެއްދުމަށްވެސް ވަނީ އެއްބަސްވެފައެވެ.
ސްވިޓްޒަލޭންޑުގެ ލުސާންގައި ކުރިއަށްދިޔަ މި ބައްދަލުވުންތަކުގައި ނިއުކްލިއާ އެއްބަސްވުމެއްގެ ބައިތަކާ ގުޅޭގޮތުންވެސް މަޝްވަރާކުރެވުނު ކަމަށް އެމެރިކާގެ ޑިޕްލޮމެޓް ވިދާޅުވިއެވެ. މަޝްވަރާތަކުގައި އެމެރިކާގެ ފަރާތުން ބައިވެރިވާ އެންމެ އިސް ފަރާތް އަދި ނައިބު ރައީސް ޖޭޑީ ވެންސް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވަނީ އާ ސަފުހާއެއް ފެށުމަށް ބައިވެރިންގެ ކިބައިން އެދިވަޑައިގެންފައެވެ. ސަރަހައްދީ ހަމަނުޖެހުންތަކަށް މަގުފަހިކުރާ ފަރާތެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް އޮތުމާއި، ދިގު މުއްދަތަކަށް ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު ހޯދުމަށް ކުރާ މަސައްކަތް ދޫކޮށްލަން އީރާނުގެ ލީޑާޝިޕުން ތައްޔާރަށް އޮތްނަމަ، އީރާނާއެކު އޮންނަ ގުޅުން މުޅިން ބަދަލުކޮށްލަން އެމެރިކާ އޮތީ ތައްޔާރަށް ކަމަށް ވެންސް ވިދާޅުވިއެވެ.
މަޝްވަރާތަކުގައި އީރާނުގެ ފަރާތުން ބައިވެރިވެވަޑައިގަންނަވާ އެންމެ އިސް ފަރާތް، މުހައްމަދު ބާގިރު ގަލިބާފް. ފޮޓޯ/ރޮއިޓާސް
ނަމަވެސް، އީރާނުން ތަކުރާރުކޮށް ބުނަމުންދަނީ އެ ގައުމުގެ ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމަކީ ސުލްހަވެރި ބޭނުންތަކަށް ކުރިއަށްގެންދާ ޕްރޮގްރާމެއް ކަމަށެވެ.
މަޝްވަރާތައް ފެށުމުގެ ކުރިން، އެމެރިކާގެ ރައީސް ޓްރަމްޕް ވަނީ ލުބުނާނުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ އީރާނުގެ ޕްރޮކްސީތަކުން ހިންގަމުންދާ ހަމަނުޖެހުންތައް ވަގުތުން ހުއްޓާލުމަށް ގޮވާލައްވައި، އެހެން ނުހަދައިފިނަމަ އީރާނަށް ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކެއް ދެއްވާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ދެއްވާފައެވެ. މިކަމަށް ރައްދުދެއްވައި އީރާނުގެ ފަރާތުން މަޝްވަރާތަކުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގަންނަވާ އިސް ފަރާތް، މުހައްމަދު ބާގިރު ގާލިބާފް ވިދާޅުވީ، އެމެރިކާގެ އިންޒާރުތަކުގެ އެއްވެސް އަސަރެއް ކުރާނަމަ މިއަދު އެމެރިކާ އެ އޮތް ގޯސް ހާލަތުގައި ނޯންނާނެ ކަމަށެވެ. އަދި އެމެރިކާއިން ކިތަންމެ ވަރަކަށް ވާހަކަދެއްކި ނަމަވެސް، އަމަލީ ފިޔަވަޅު އަޅަނީ އީރާނުން ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
މިދިޔަ ހަފުތާގައި ވެވުނު ފުރަތަމަ މަރުހަލާގެ އެއްބަސްވުމުގައި، ހުރިހާ ދިމާއަކުންވެސް ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމަށް ވަނީ ހިމަނާފައެވެ. ނަމަވެސް، އޭގެ ފަހުން ދެކުނު ލުބުނާނުގައި ހިޒްބުﷲ އާއި އިސްރާއީލު ސިފައިންނާ ދެމެދު ހިނގަމުންދާ ކުރިމަތިލުންތައް ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. ލުބުނާނުގެ ސިއްހަތާ ބެހޭ ވުޒާރާއިން ބުނާ ގޮތުގައި އިސްރާއީލުގެ ވައިގެ ހަމަލާތަކުގައި އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދިން ހިމެނޭހެން 67 މީހުން ވަނީ މަރުވެފައެވެ. މާޗު 2 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން އިސްރާއީލުން ދެމުންދާ ހަމަލާތަކުގައި މިހާތަނަށް ލުބުނާނުން 4،057 މީހުން މަރުވެފައިވާއިރު، އިސްރާއީލުން ބުނާ ގޮތުގައި ލުބުނާނުގައި އެ ގައުމުގެ 34 ސިފައިން އަދި އުތުރު އިސްރާއީލުގައި 4 އާންމުން ވަނީ މަރުވެފައެވެ. އިސްރާއީލުން ވަނީ ލުބުނާނުގެ ސަރަހައްދުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 5 އިންސައްތަ ހިފާފައެވެ. އިސްރާއީލުގެ ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫ ވިދާޅުވީ އުތުރު އިސްރާއީލު ރައްކާތެރިކުރުމަށް ބޭނުންވާހާ ހިނދަކު ދެކުނު ލުބުނާނުގައި އިސްރާއީލު ސިފައިން ތިބޭނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ހިޒްބުﷲގެ ލީޑަރު ނައީމް ގާސިމް ވަނީ ދެކުނު ލުބުނާނުގައި އިސްރާއީލު ސިފައިން ތިބުމާ ދެކޮޅުހައްދަވައި، ހިޒްބުﷲ އިން އަމިއްލަ ދިފާއުގައި މަސައްކަތްކުރާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ.
އިސްރާއީލުން ބުނާ ގޮތުގައި ހިޒްބުﷲ އާ ދެކޮޅަށް ކުރާ ހަނގުރާމައަކީ ފެބްރުއަރީ 28 ގައި އެމެރިކާއާ ގުޅިގެން އީރާނާ ދެކޮޅަށް ފެށި ހަނގުރާމައާ ވަކި ހަނގުރާމައެކެވެ.
ހަމަލާތައް އިތުރުވުމާ ގުޅިގެން ހޮރުމުޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކޮށްފައިވާ ކަމަށް ހޮނިހިރު ދުވަހު އީރާނުން އިއުލާނުކުރި ނަމަވެސް، މެރިންޓްރެފިކްގެ ޑޭޓާއިން ދައްކާ ގޮތުގައި އާދީއްތަ ދުވަހުވެސް ބޯޓުފަހަރު ދިޔައީ އެ ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރަމުންނެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި 4 ތެޔޮ ޓޭންކަރާއި 4 ކާގޯ ބޯޓު ހިމެނެއެވެ. ދުނިޔޭގެ ތެލާއި ގޭހުގެ 20 އިންސައްތަ ދަތުރުކުރާ މި ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކުރުމުގެ ސަބަބުން ތެލުގެ އަގު އުފުލި، ދުނިޔޭގެ އިގުތިސާދަށް ވަނީ ބުރޫއަރާފައެވެ. މިދިޔަ ހަފުތާގެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އީރާނުން މި ކަނޑުއޮޅި ހުޅުވާލަން ޖެހޭއިރު، އެމެރިކާއިން ވަނީ އީރާނުގެ ބަނދަރުތަކަށް ދަތުރުކުރާ ބޯޓުފަހަރަށް އަޅާފައިވާ އަސްކަރީ ހުރަސްތައް ނައްތާލުމަށް އެއްބަސްވެފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، އީރާނު އާރާސްތުކުރުމަށް 300 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ޕްލޭނަކާއި، އީރާނާ ދެކޮޅަށް އަޅާފައިވާ ހުރިހާ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކެއް އުވާލުންވެސް މި އެއްބަސްވުމުގައި ހިމެނެއެވެ.
މި މަޝްވަރާތަކުގައި އެމެރިކާގެ ފަރާތުން ވެންސްގެ އިތުރުން ޖެރެޑް ކުޝްނާ އަދި ސްޓީވް ވިޓްކޮފް ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އީރާނުގެ ފަރާތުން ގާލިބާފްގެ އަރިހުގައި އެ ގައުމުގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު އައްބާސް އަރަގްޗީ ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ. މީގެ އިތުރުން ޕާކިސްތާނުގެ ބޮޑުވަޒީރާއި އަސްކަރިއްޔާގެ ވެރިޔާގެ އިތުރުން ގަތަރުގެ ބޮޑުވަޒީރު ޝެއިޚް މުހައްމަދު ބިން އަބްދުއްރަހްމާން އާލް ސާނީވެސް ސްވިޓްޒަލޭންޑުގައި ހަރަކާތްތެރިވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ.
މި މަޝްވަރާތަކުގެ ޓެކްނިކަލް ބައްދަލުވުންތައް މި ހަފުތާގެ ނިޔަލަށް ކުރިއަށްދާނެއެވެ.