އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު ވެވޭ ފްރޭމްވޯކް އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން، އީރާނަށް އިންވެސްޓްމަންޓްތައް ގެނައުމަށް 300 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ޕްރައިވެޓް ފަންޑެއް ގާއިމުކުރުމަށް ހިމަނައިފިއެވެ.
މި މުއާމަލާތުގެ މައުލޫމާތު އެނގޭ ފަރާތަކާ ހަވާލާދީ ރޮއިޓާސްއިން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މި ފަންޑަށް ބޭނުންވާ ފައިސާގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބަޔަށްވުރެ ގިނަ އަދަދެއް (150 ބިލިއަން ޑޮލަރަށްވުރެ ގިނައިން) މިހާރު ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. މި ފަންޑަކީ ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމަ ނިމުމަކަށް ގެނައުމަށްޓަކައި، ފަހުގެ އެއްބަސްވުމަކާ ހަމައަށް ދިއުމަށް ދެ ފަރާތަށްވެސް އިގުތިސާދީ ގޮތުން ބާރުއެޅުމުގެ މަގުސަދުގައި ފަރުމާކޮށްފައިވާ ފަންޑެކެވެ.
ފެބްރުއަރީ 28 ވަނަ ދުވަހު އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުގެ ސިފައިން އީރާނަށް ދިން ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން ފެށުނު ހަނގުރާމަ ނިމުމަކަށް ގެނައުމަށް، އާދީއްތަ ދުވަހު އެމެރިކާއާއި އީރާނުގެ އޮފިޝަލުން ވަނީ ފްރޭމްވޯކަކަށް އެއްބަސްވެފައެވެ. މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އެމެރިކާއިން އީރާނާ ދެކޮޅަށް އަޅާފައިވާ ހުރަސްތައް ނައްތާލުމަށާއި، ދުނިޔޭގެ ތެލާއި ގޭހުގެ ވިޔަފާރިއަށް މުހިންމު މަގެއް ކަމަށްވާ ހުރުމުޒް ކަނޑުއޮޅި އަލުން ހުޅުވާލުމަށް ވަނީ ނިންމާފައެވެ.
އަލަށް ގާއިމުކުރާ މި ފަންޑަކީ ސަރުކާރުގެ އެއްވެސް ފައިސާއެއް ނުވަތަ ހިލޭ އެހީއެއް ނުހިމެނޭ ގޮތަށް، މުޅިން ޕްރައިވެޓް ސެކްޓަރުގެ ފައިސާއިން އެކުލަވާލާ އިންވެސްޓްމަންޓް ފަންޑެކެވެ. ރޮއިޓާސްއިން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، އެމެރިކާ، ގަލްފުގެ އަރަބި ގައުމުތައް، އޭޝިއާ، ދެކުނު އެމެރިކާ އަދި އެފްރިކާގެ ކުންފުނިތަކުން ވަނީ މި ފަންޑަށް ފައިސާ ދިނުމަށް އެއްބަސްވެފައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ދެކުނު ކޮރެއާ، ޖަޕާން، ސިންގަޕޫރު، މެލޭޝިއާ އަދި އެމެރިކާގެ ކުންފުނިތައް ހިމެނެއެވެ. މި ފަންޑުގެ ފައިސާ އިންވެސްޓްކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ ހަކަތަ، ލޮޖިސްޓިކްސް، އުފެއްދުންތެރިކަން އަދި ދަތުރުފަތުރުގެ ދާއިރާއަށެވެ.
އީރާނުގެ ޝާހިދު ބެހެޝްތީ ޔުނިވާސިޓީގެ ލޭޒާ އެންޑް ޕްލާސްމާ ރިސާޗް އިންސްޓިޓިއުޓަށް އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލުން ދިން ބޮމުގެ ހަމަލާއެއްގައި ގެއްލުންވެފައި -- ފޮޓޯ/ އަލް ޖަޒީރާ
އީރާނުގެ އިސް އޮފިޝަލަކު ރޮއިޓާސްއަށް މައުލޫމާތު ދެއްވި ގޮތުގައި، ހަނގުރާމައިގެ ގެއްލުމުގެ ބަދަލެއްގެ ގޮތުން 400 ބިލިއަން ޑޮލަރު ހޯދުމަށް އީރާނުން ފުރަތަމަ ހުށަހެޅިއެވެ. ނަމަވެސް އެމެރިކާއިން އެކަމަށް އިންކާރުކުރުމުން، "ރީކޮންސްޓްރަކްޝަން އެންޑް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފަންޑު" ގެ ނަމުގައި މި ފަންޑު އުފެއްދުމުގެ ހިޔާލު އައީއެވެ. މި ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ސަރަހައްދީ ގައުމުތަކުން ލޯނު ދިނުމާއި، ކްރެޑިޓް ލައިން ގާއިމުކުރުމާއި، ހަނގުރާމައިގައި ގެއްލުންވި ތަންތަން އާރާސްތުކުރުމަށް ސީދާ ފައިސާ ހަރަދުކުރުން ހިމެނެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި މޮބާރަކޭ ސްޓީލް ކޮމްޕްލެކްސްއާއި، ރިފައިނަރީތަކާއި، އެއާޕޯޓުތައް ފަދަ އުމްރާނީ ތަންތަން ހިމެނެއެވެ.
މެދުއިރުމަތީގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް އިގުތިސާދު ކަމަށްވާ އީރާނަކީ ދުނިޔޭގެ ދެވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ގުދުރަތީ ގޭހުގެ ރިޒާވް އަދި ހަތަރުވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ތެލުގެ ރިޒާވް އޮތް ގައުމެވެ. ނަމަވެސް އެމެރިކާއާއި ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައުން އަޅާފައިވާ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން ފާއިތުވި އަހަރުތަކުގައި އެ ގައުމަށް ބޭރުގެ ބޮޑެތި އިންވެސްޓްމަންޓްތަކެއް ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ. އީރާނުގެ އާބާދީގައި 92 މިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ހިމެނޭއިރު، ޕެޓްރޯކެމިކަލް، މައިނިންގް، ފަތުރުވެރިކަން އަދި ދަނޑުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގައި ބޮޑެތި ކުރިއެރުންތަކެއް ހޯދުމުގެ ފުރުސަތު އެ ގައުމަށް އެބައޮތެވެ.
މި އިންވެސްޓްމަންޓް ފަންޑަކީ އެމެރިކާގެ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އުވާލުމާއި، ބޭރު ގައުމުތަކުގައި ހިފަހައްޓާފައިވާ އީރާނުގެ ފައިސާ ދޫކޮށްލުމާ ގުޅޭގޮތުން ކުރިއަށްދާ މަޝްވަރާތަކާ މުޅިން ވަކި ނިޒާމެކެވެ.
މި ފަންޑު އުފައްދައި އަމަލީ ގޮތުން މަސައްކަތް ފަށާނީ ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ފަހު އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކުރުމުންނެވެ. މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ވެވޭ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ކުރިއަށް އޮތް 60 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ފަންޑުގެ އޮނިގަނޑު އެކުލަވާލުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށްދާނެއެވެ.
މި އެއްބަސްވުން އެކުލަވާލުމުގައި މެދުވެރިއެއްގެ ދައުރު އަދާކުރި ޕާކިސްތާނާއި އީރާނުގެ ޚާރިޖީ ވުޒާރާއިން މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ވަކި އެއްޗެއް ބުނެފައެއް ނުވެއެވެ. ވައިޓް ހައުސްގެ ތަރުޖަމާނަކު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ގަލްފުގެ ގައުމުތަކުގެ އެހީތެރިކަމާއެކު އުފައްދާ މި ފަންޑުގެ ބޭނުން އީރާނަށް ހިފޭނީ، އެ ގައުމުގެ ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމް ހުއްޓާލުމަށާއި، ފައްކާކޮށްފައިވާ މާއްދާތައް ނައްތާލުމަށް އެމެރިކާއާއެކު ވެވޭ އެއްބަސްވުމަށް އީރާނުން އަމަލުކުރުމުންނެވެ. މި 60 ދުވަހުގެ އެއްބަސްވުމަކީ ހަމައެކަނި ފްރޭމްވޯކެއް ކަމަށާއި، މިއީ ފަހުގެ އެއްބަސްވުން ނޫންކަމަށް ރޮއިޓާސްއިން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވެއެވެ. މި މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އެމެރިކާއާއި އީރާނުގެ މަންދޫބުން ނިއުކްލިއާ މައްސަލަތަކާއި، ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކާއި، ސަރަހައްދީ ސަލާމަތާ ގުޅޭ ކަންކަމުގައި އެކި ގޮތްގޮތުން މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށް ގެންދާނެއެވެ.