ކުޑަކުދިންނާއި ޒުވާނުން ވޭޕްކުރުމުގެ ސަބަބުން ފުއްޕާމެޔަށް ދާއިމީ ގެއްލުންލިބި، ހަށިގަނޑަށް ވިހަ މާއްދާތައް ފޯރުމާއި، ނަފްސާނީ ބަލިމަޑުކަމަށް މަގުފަހިވާކަމަށް 'ޕޯސްޓްގްރެޖުއޭޓް އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް މެޑިކަލް އެޑިއުކޭޝަން އެންޑް ރިސަޗް (ޕީޖީއައިއެމްއީއާރު)ގެ ޑޮކްޓަރުން ހާމަކުރައްވައިފިއެވެ.
ޕީޖީއައިއެމްއީއާރުގެ ޓީމަކުން ކުރި ދިރާސާއަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ވޭޕްކުރުމުގެ ސަބަބުން ފުއްޕާމެޔަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބި، ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް އަސަރުކޮށް، ކުޑަކުދިން ނިކޮޓިންއަށް ދެވިހިފުމަށް މަގުފަހިވެއެވެ.
ދާދިފަހުން ޕީޖީއައިއެމްއީއާރުގެ އިމަޖެންސީއަށް ގެނެވުނު ކޮލެޖް ދަރިވަރަކަށް ދިމާވި ހާލަތަށް ބަލާއިރު، އޭނާ ދިޔައީ ހުއްޓުމެއްނެތި ކެއްސައި، ނޭވާލާން އުނދަގޫވެ، މޭގައި ރިއްސުން ތަހައްމަލު ކުރަމުންނެވެ.
ފުރަތަމަ މިއީ ނޭވާހިއްލުމުގެ މައްސަލައެއް ކަމަށް ބެލެވުނު ނަމަވެސް، ފަހުން ހެދި ސްކޭންތަކުން އެނގުނު ގޮތުގައި އޭނާގެ ފުއްޕާމޭގެ ނޭވާލާ ކުދި ހޮޅިތަކަށް ވަނީ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިފައެވެ. މިއީ "ޕޮޕްކޯން ލަންގް"ގެ ނަމުން މަޝްހޫރުވެފައިވާ ބައްޔެކެވެ.
ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި ވޭޕުން ބޭރުވާ ދުމުގައި، އާދައިގެ ސިނގިރޭޓަށް ވުރެ މާ ގިނަ އަދަދަކަށް ވިހަ މާއްދާތަކާއި މައުދަންތައް އެކުލެވޭ--ފޮޓޯ/އިންޑިއަންއެކްސްޕްރެސް
މިއީ ފުއްޕާމޭގެ ހޮޅިތައް ދުޅަވެ، ލަކުނުލައި، ނޭވާލުމަށް ބޭނުންވާ އޮކްސިޖަން ދައުރުކުރުމަށް ހުރަސްއަޅާ ނުރައްކާތެރި ބައްޔެކެވެ. މި ބަލި ޖެހެނީ ވޭޕް ފްލޭވާތަކުގައި ބޭނުންކުރާ ކެމިކަލެއްގެ ސަބަބުން ކަމަށް ޕީޖީއައިއެމްއީއާރުގެ ޑޮކްޓަރުން ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ.
ޕީޖީއައިއެމްއީއާރުގެ ޕްރޮފެސަރު ޑރ. ސޯނޫ ގޮއެލް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ވޭޕްކުރުމަކީ މިހާރު ހަމައެކަނި "ޓްރެންޑެއް" ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ އާއިލާތަކާއި، ސްކޫލްތަކާއި އަދި ސަރުކާރުން ވެސް އިހުމާލުވެވެން ނެތް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި ވޭޕުން ބޭރުވާ ދުމުގައި، އާދައިގެ ސިނގިރޭޓަށްވުރެ މާ ގިނަ އަދަދަކަށް ވިހަ މާއްދާތައް ހުރެއެވެ.
ވޭޕްކުރުމަކީ ހަމައެކަނި ފެން އާވި ބޭރުކުރުން ކަމަށް ބެލެވުނު ނަމަވެސް އެއީ މުޅިން ގޯސް ވިސްނުމެއް ކަމަށް ޕްރޮފެސަރު ޑރ. ސޯނޫ ގޮއެލް ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ. ސަބަބަކީ، އިލެކްޓްރޯނިކް ސިނގިރޭޓުން ބޭރުވަނީ ނިކޮޓިންއާއި، ވިހަ ކެމިކަލްތަކާއި، ބަރު މައުދަންތަކާއި އަދި ކެންސަރަށް މަގުފަހިވާ މާއްދާތައް އެކުލެވޭ އާވިކަމުން މިއީ ފުއްޕާމޭގެ ފުންމިނަށް ދަތުރުކުރާ އެއްޗެއް ކަމަށް ޑރ. ސޯނޫ ގޮއެލް ވަނީ ފާހަގަ ކުރައްވާފައެވެ.
ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި ބައެއް ވޭޕްތަކުގައި ހުންނަ "ލެޑް"ގެ މިންވަރު އާދައިގެ ސިނގިރޭޓަށްވުރެ 300 ގުނަ އިތުރެވެ. އަދި "ޒިންކް"ގެ މިންވަރު 30 ގުނަ އިތުރެވެ. މީގެ އިތުރުން ފޯމަލްޑިހައިޑް ފަދަ ނުރައްކާތެރި ކެމިކަލްތައް ވެސް މީގައި ހިމެނެއެވެ.
އީ-ސިނގިރޭޓް ނުވަތަ ވޭޕް ބޭނުންކުރުމާ ގުޅިގެން ފުއްޕާމެއަށް ލިބޭ އަނިޔާ އަކީ ދުނިޔޭގެ ސިއްހީ ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމަކަށް ވަނީ ވެފައި--ފޮޓޯ/އިންޑިއަންއެކްސްޕްރެސް
ޕީޖީއައިއެމްއީއާރުގެ ޓީމުން މިދިޔަ އަހަރު ބީއެމްޖޭ އޯޕަން މަޖައްލާގައި ޝާއިއުކުރި ދިރާސާއަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ވޭޕްކުރާ މީހުންނަށް ނޭވާހިއްލުމުގެ މައްސަލަ ދިމާވުމުގެ ފުރުސަތު 30 ޕަސެންޓް އިތުރެވެ. އަދި ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު 49 ޕަސެންޓް އިތުރެވެ. މީގެ އިތުރުން، ސްޓްރޯކް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު 52 ޕަސެންޓަށް އިތުރުވެ، ލޭގެ ޕްރެޝަރު މަތިވުމާއި، ހިތުގެ ތެޅުން އަވަސްވުމާއި، ފުއްޕާމޭގެ މަސައްކަތް ބަލިކަށިވުމުގެ އިތުރުން، ވޭޕް ކުރާ ފުރާވަރުގެ ކުދިންގެ މެދުގައި މާޔޫސްވުން އިތުރުވާކަމަށް މި ދިރާސާއިން ދައްކައެވެ.
"އީ-ސިނގިރޭޓް ނުވަތަ ވޭޕް ބޭނުންކުރުމާ ގުޅިގެން ފުއްޕާމެއަށް ލިބޭ އަނިޔާ" (އީވީއޭއެލްއައި) ދުނިޔޭގެ ސިއްހީ ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމަކަށްވެފައިވާއިރު، އޭގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ސަބަބަކީ ވޭޕް ކުރުމުގެ ސަބަބުން ގިނަ އަދަދެއްގެ މީހުންގެ، ޚާއްޞަކޮށް ޒުވާނުންގެ ފުއްޕާމެއަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބެން ފެށުމެވެ.
ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާ 'ޑަބްލިއުއެޗްއޯ'އިން ހާމަކުރާ ގޮތުގައި، ކުޑަކުދިންނާއި ފުރާވަރުގެ ކުދިންގެ މެދުގައި ވޭޕް މަގުބޫލުވުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ސަބަބަކީ އޭގައި ހުންނަ ތަފާތު ރަހަތަކެވެ.
މުޅި ދުނިޔޭގައި 16،000 އަށްވުރެ ގިނަ ރަހަ އެކުލެވޭ ވޭޕްގެ ބާވަތްތައް ލިބެން ހުރިއިރު، މި ތަކެތި އުފައްދާފައި ވަނީ ނިކޮޓީންގެ ހިތި ރަހަ ފޮރުވައި، އަލަށް ބޭނުންކުރާ ކުދިންނަށް އެއަށް ހިތްޖެހޭފަދަ ގޮތަކަށެވެ.
އާދައިގެ ސިނގިރޭޓާ ހިލާފަށް، މިހާރު ހުންނަ ވޭޕްތައް ފަރުމާކޮށްފައި ހުންނަނީ އާންމުކޮށް ބޭނުންކުރާ އެއްޗެއްގެ ސިފައިގައެވެ. މިއީ ވަރަށް ކުދި އަދި ފަސޭހައިން ފޮރުވޭ ގޮތަށް ހުންނަ އެއްޗެހި ކަމުން ބެލެނިވެރިންނަށާއި މުދައްރިސުންނަށް މިއީ ކޯއްޗެއްކަން ދެނެގަންނަން އުނދަގޫވެއެވެ.
ބައެއް ވޭޕްތައް ހުންނަނީ ޔޫއެސްބީ ފްލޭޝް ޑްރައިވް، ގަލަން، ހައިލައިޓާ، ސްމާޓްވޮޗް ނުވަތަ މޭކަޕް ސާމާނުގެ ސިފައިގައެވެ. އަދި މީގެން ބޭރުވާ ދުމާއި ވަސް އާދައިގެ ސިނގިރޭޓަށްވުރެ މަޑެވެ. އެހެންކަމުން ކުއްޖަކު ވޭޕް ކުރަން ފަށާފައިވާކަން ބެލެނިވެރިންނާއި މުދައްރިސުންނަށް ދެނެގަނެވުމަކީ މިހާރު އެހާ ފަސޭހަ ކަމެއް ނޫނެވެ.
މިކަމަށް ސަމާލުވުމުގެ ގޮތުން ބެލެނިވެރިންނާއި މުދައްރިސުން ސަމާލުވާންޖެހޭ ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި، ކުދިން އާދަޔާ ހިލާފު އިލެކްޓްރޯނިކް ސާމާނު ގެންގުޅޭތޯ ބެލުން، ކުދިންގެ އަންނައުނުގައި މޭވާގެ ވަސް ހިފާފައިހުރޭތޯ ބެލުން، ކުދިން އާދަޔާ ޚިލާފަށް ކެއްސައި ނުވަތަ ކަރުތެރެ ހަލާކުވެފައިވާ ކަމުގެ ޝަކުވާ ކުރޭތޯ ބެލުން، އަނގަ ހިކުން، މާގިނައިން ފެންބުއިން، ކަންކަން ސިއްރުކުރާ ކަމަށް ޝައްކުވުން، އަވަހަށް ރުޅިއައުން، ބޮލުގައި ރިއްސުން، ކަންކަމަށް ސަމާލުކަން ދޭ މިންވަރު ދަށްވުން އަދި މިޒާޖަށް އަންނަ ބަދަލުތައް ހިމެނެއެވެ.
ވޭޕް ކުރާއިރު ބޭރުވާ ދުން ގޭތެރޭގެ ވައިގެ ތެރޭގައި ހަރުލާފައި ހުރެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ކައިރީގައި ތިބޭ ކުޑަކުދިންނާއި، މާބަނޑު މީހުންނާއި އަދި ވޭޕް ނުކުރާ މީހުންގެ ހަށިގަނޑަށް ނޭވާލުމުގެ ތެރެއިން ނިކޮޓީންނާއި އެހެނިހެން ވިހަ ކެމިކަލްތައް ވަދެގެންދެއެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ހުރިހާ ގޮތަކުން ވެސް ހަށިގަނޑަށް ގެއްލުންދޭ ނުރައްކާތެރި ކަމެކެވެ.