އީރާނާ ދެކޮޅަށް ކުރާ ހަނގުރާމަ ނިމުމަކަށް ގެނައުމުގެ އެއްބަސްވުމަކާ ގާތަށް ގޮސްފައިވާ ކަމަށާއި އެހެންވެ އީރާނަށް ދޭން އުޅުނު ހަމަލާތައް ކެންސަލްކޮށްފައިވާ ކަމަށް އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.
ބުރާސްފަތި ދުވަހު އޯވަލް އޮފީހުގައި ނޫސްވެރިންނާ ވާހަކަދައްކަވަމުން ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ، އީރާނަށް ދޭން އުޅުނު ހަމަލާތައް ކެންސަލްކުރައްވާފައިވާ ކަމަށާއި ހަނގުރާމަ ނިންމުމަށް ވަރަށް ފުރިހަމަ އެއްބަސްވުމެއް އެކުލަވާލެވިފައިވާ ކަމަށެވެ.
ނަމަވެސް، އީރާނުގެ ޚާރިޖީ ވުޒާރާގެ ތަރުޖަމާނު އިސްމާއީލް ބަގާއީ ވަނީ ޓްރަމްޕްގެ ވާހަކަތައް ދޮގުކުރައްވާފައެވެ. އީރާނުގެ ދައުލަތުގެ ޓީވީގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން އޭނާ ވިދާޅުވީ، އެއްބަސްވުމަކާ ގުޅޭގޮތުން ދެކެވޭ ވާހަކަތަކަކީ ހަމައެކަނި ލަފާކުރުންތަކެއް ކަމަށާއި އަދި އެއްވެސް ކަމެއް ނިމިފައި ނުވާ ކަމަށެވެ.
މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އީރާނަށް ދުވަހަކު ވެސް ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު ނުއުފެއްދޭނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން ލިބޭނެ ކަމަށް ޓްރަމްޕް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އަދި، ލިޔެކިޔުންތައް ގާތްގަނޑަކަށް ނިމިފައިވާ ކަމަށާއި ޔޫރަޕްގެ ގައުމެއްގައި ވަރަށް އަވަހަށް މި އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރެވޭނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. މީގެ އިތުރުން، އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރުމާ އެކު ހޮރުމުޒް ކަނޑުއޮޅި ހުޅުވޭނެ ކަމަށާއި މިކަމާ ގުޅިގެން މުޅި މެދުއިރުމަތި އޮތީ ވަރަށް އުފަލުން ކަމަށް ވެސް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވިއެވެ.
މި ކަމާ ގުޅޭގޮތުން ގަލްފުގެ ގައުމުތަކުގެ ލީޑަރުންނާއި އިސްރާއީލުގެ ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫއާ މަޝްވަރާކުރައްވާފައިވާ ކަމަށް ވެސް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވިއެވެ. އިސްރާއީލުގެ ބޮޑުވަޒީރުގެ އޮފީހުން ވަނީ މި މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށްދިޔަކަން ކަށަވަރުކޮށްދީފައެވެ.
ނަމަވެސް، އިސްރާއީލަކީ މި އެއްބަސްވުމުގެ ބައިވެރިއެއް ނޫންކަން އެ އޮފީހުން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. ނަތަންޔާހޫ ވަނީ އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ އިންފްރާސްޓްރަކްޗާ ނައްތާލުމަށާއި، މިސައިލް އުފެއްދުން މަދުކުރުމަށާއި، އަދި ސަރަހައްދުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ހަނގުރާމަވެރި ޖަމާއަތްތަކަށް އީރާނުން ދޭ އެހީތެރިކަން ހުއްޓުވުމަށް ޓްރަމްޕް ކުރައްވާ މަސައްކަތްޕުޅަށް ޝުކުރު އަދާކުރައްވާފައެވެ.

ހުރުމުޒް ކަނޑުއޮޅީގައި އުޅަނދުތައް މަޑުކޮށްގެން. ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން އީރާނުން ވަނީ އެ ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކޮށްފައި. ފޮޓޯ/ރޮއިޓާސް
އީރާނުގެ ޚާރިޖީ ވުޒާރާގެ ތަރުޖަމާނު ބަގާއީ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އެއްބަސްވުމުގެ ބޮޑުބައެއް ވަނީ ނިމިފައެވެ. ނަމަވެސް އެމެރިކާއިން ވަނީ ހައްދުފަހަނަޅާފައިވާ ޑިމާންޑްތަކެއް ކޮށް، އާ ކަންތައްތަކަކަށް އެދިފައެވެ. އަދި، އީރާނުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ރަތް ރޮނގުތައް ހުރަސްނުކުރާނެ ކަމަށް އޭނާ ތަކުރާރުކުރެއްވިއެވެ.
އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން ފެބްރުއަރީ 28 ވަނަ ދުވަހު އީރާނަށް ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކެއް ދީފައިވާއިރު، އީރާނުން ވަނީ އޭގެ ރައްދުގައި އިސްރާއީލަށާއި މެދުއިރުމަތީގައި ހުންނަ އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތަކަށް ހަމަލާދީފައެވެ. އަދި، ދުނިޔޭގެ ތެލާއި ގޭހުގެ ވިޔަފާރިއަށް މުހިންމު މަގެއް ކަމަށްވާ ހޮރުމުޒް ކަނޑުއޮޅި ވަނީ ބަންދުކޮށްފައެވެ.
އޭޕްރީލް މަހު ހަމަލާތައް މެދުކަނޑާލުމަށް އެއްބަސްވެފައިވީ ނަމަވެސް، ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ދޭތެރެދޭތެރެއިން ހަމަލާތައް ބަދަލުކުރެވެމުންދެއެވެ. މި ހަފުތާގައި ވެސް ދެ ފަހަރެއްގެ މަތިން ހަމަލާ ބަދަލުކޮށްފައިވެއެވެ.
އެގޮތުން، މިދިޔަ ހޯމަ ދުވަހު ގަލްފަށް އެމެރިކާގެ އައްޕާޗީ ހެލިކޮޕްޓަރެއް ވެއްޓުމާ ގުޅިގެން ދެ ގައުމުން ވަނީ ހަމަލާތަކެއް ބަދަލުކޮށްފައެވެ. ބުދަ ދުވަހު އެމެރިކާގެ ސެންޓްރަލް ކޮމާންޑުން ވަނީ އީރާނުގެ ދެކުނުގައިވާ އަސްކަރީ އަދި ރާޑަރު ސައިޓްތަކަށް ހަމަލާދީފައެވެ. މީގެ ރައްދުގައި އީރާނުގެ ރިވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑުން ވަނީ ބަހްރެއިން، ކުވޭތު އަދި އުރުދުންގައި ހުރި އެމެރިކާގެ ބޭސްތަކަށް ހަމަލާ ދީފައެވެ. މި ހަމަލާތަކުގައި ބަހްރެއިންގައި އުމުރުން 11 އަހަރުގެ ކުޑަކުއްޖަކަށް އަނިޔާވެފައިވާ ކަމަށް އެ ގައުމުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ބުރާސްފަތި ދުވަހު ބުނެފައިވެއެވެ. އުރުދުންއިން ވެސް ވަނީ އީރާނުގެ 20 މިސައިލް ވައްޓާލާފައެވެ.
ޓްރަމްޕްގެ އެންމެ ފަހުގެ ވާހަކަތަކާ ގުޅިގެން ބްރެންޓް ކްރޫޑް ތެޔޮ ފީފާއެއްގެ އަގު ވަނީ 89 ޑޮލަރަށް ވެއްޓިފައެވެ. މިއީ 4.4 އިންސައްތައިގެ ދަށްވުމެކެވެ. އެއްބަސްވުމަކާ ގުޅޭގޮތުން ވާހަކަދެއްކެވުމުގެ ގަޑިއިރެއް ކުރިން ޓްރަމްޕް ވަނީ އީރާނަށް ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކެއް ދޭނެ ކަމަށް އިންޒާރުދެއްވާފައެވެ. އަދި، އީރާނުގެ ތެލުގެ އެކްސްޕޯޓްގެ 90 އިންސައްތަ ބޭރުކުރާ ޚާރްގް އައިލެންޑް ހިފާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ވެސް ދެއްވިއެވެ. ވެނެޒުއޭލާއެކޭ އެއްފަދައިން ތެލާއި ގޭހުގެ މާކެޓްގެ ފުރިހަމަ ކޮންޓްރޯލް އެމެރިކާއިން ނަގާނެ ކަމަށް ވެސް އެ މަނިކުފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.
މި ކަމާ ގުޅިގެން އީރާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ބުނީ، އީރާނުގެ ތެލުގެ އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރަށް ހަމަލާދީފި ނަމަ، އެއްވެސް ބަޔަކަށް ތެޔޮ ނުލިބޭނެ ގޮތް ހަދާނެ ކަމަށެވެ. މަޝްވަރާތަކުގައި ބައިވެރިވާ އީރާނުގެ އެންމެ އިސް ފަރާތް ކަމަށްވާ މުހައްމަދު ބާގިރު ގާލިބާފް ވިދާޅުވީ، ނުބައި ސްޓްރެޓެޖީތަކުގެ ސަބަބުން އެމެރިކާ އެތައް އަހަރަކަށް އަރައިނުގަނެވޭނެ އަނދަވަޅަކަށް ވެއްޓޭނެ ކަމަށެވެ.
މީގެ ކުރިން ވެސް ޓްރަމްޕް ވަނީ އީރާނާ އެކު އެއްބަސްވުމަކަށް އާދެވިފައިވާ ކަމަށް އެކި ފަހަރު މަތިން ވިދާޅުވެފައެވެ. އޭޕްރީލް 20 ގައި ވަރަށް އަވަހަށް އެއްބަސްވުމަކަށް އާދެވޭނެ ކަމަށް ވިދާޅުވިއިރު، މެއި ހަވަނަ ދުވަހު ވެސް ވިދާޅުވީ 14 ނުކުތާއެއްގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ އެއްބަސްވުމަކާ ގާތަށް ދެވިފައިވާ ކަމަށެވެ. މެއި 23 ގައި އެއްބަސްވުމުގެ ބޮޑުބައި ނިމިފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވި ނަމަވެސް، މެއި 27 ގައި ވިދާޅުވީ ޝަރުތުތަކާ މެދު ހިތްހަމަޖެހިވަޑައި ނުގަންނަވާ ކަމަށެވެ. އޭގެ ފަހުން މެއި 28 ގައި ނައިބު ރައީސް ޖޭޑީ ވެންސް ވަނީ އެއްބަސްވުމަކާ ވަރަށް ގާތަށް އާދެވިފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ. އެންމެ ފަހުން އިއްޔެ ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ ހަނގުރާމަ ނިންމުމަށް ފުރިހަމަ އެއްބަސްވުމަކަށް އާދެވިފައިވާ ކަމަށާއި ކުރިއަށް އޮތް މަދު ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ސޮއިކުރެވޭނެ ކަމަށެވެ.