ކައިގެން ނިކުންނަ ގޮތަށް އަގަ މީރުކުރަނީ ފޯއް ކައިގެނެވެ. ނުވަތަ ދުފައިގެނެވެ. މީހަކާ ވާހަކަދައްކަން ރެސްޓޯރަންޓަކަށް ދިޔަޔަސް އެ ވަރެވެ. ގެޔަށް ޒިޔާރަތްކުރާ މެހެމާނަށް ވެސް ގިނަ ފަހަރަށް ދިއްކޮށްލެވޭނީ ދުފާ ތަބަކެވެ. އެއީ، ކޮންމެ ކުރަން މަޖުބޫރު ކަމެއް ފަދައެވެ.
މިއީ، އަހަރެމެން ދިވެހީންގެ މިއަދުގެ މުޖުތަމައުގެ ހާލަތެވެ. އެކަމަކު، ފޯކަކީ ތި ހީކުރާ ވަރަށް ވުރެ ނުރައްކާތެރި އެއްޗެކެވެ. އެ ނުރައްކާތެރި އާދައިން މަގުފަހިވަނީ، ނުރައްކާތެރި ކެންސަރަށެވެ. ޚާއްސަކޮށް، އަނގަޔާއި ގޮހޮރުގެ ކެންސަރު ޖެހޭނެ ޔަގީންކަމަށް ދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ.
އަމިއްލަ ރަށް، ކުޅުދުއްފުށި ސިޓީގައި ހުންނަވައި އެތެރެހަށީގެ ޑރ. މުހައްމަދު އަލީ ނަސޭހަތްތެރިވީ، ދުފުމުގެ އާދައިން ދުރުވާށެވެ. އުނދޯއްޏެއް އިނދެ ކިޔައިދެއްވީ، ދުފުމުން ދުރުވާންވީ ސަބަބުތަކެވެ.
އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ފޯކަކީ ކެންސަރު ޖައްސާ އެންމެ މަތީ އެއް މާއްދާއެވެ. ފޮނި ތޮށިކޮޅެއް ހަފަމުން، ޑރ. މުހައްމަދު އަލީ އިރުޝާދު ދެއްވީ، އާއިލާގެ އެންމެން ދުފުމުން ދުރު ކުރުމަށެވެ.
"މި ފެށެނީ ރޯދަ މަސް. އޭގެކުރިން ވެސް ދުފުން ހުއްޓާލެވޭތޯ ބަލަމާ. ދުފުން. ފޯއް އެކަންޏެއް ނޫން އެއާ އެކީގައި ދުންފަތް ލައިފިއްޔާ ކެންސަރު ޖައްސާ ޕަސެންޓޭޖު 50އަށް ވެސް އިތުރުވެގެން ހިނގައިދާނެ ކަމަށް ދިރާސާއިން ދައްކާ" ޑރ. މުޙައްމަދު ކިޔައިދެއްވިއެވެ.
ފޯއް ފޮއްޗެއްގެ ފޮޓޯ ދައްކަވައި، ޑރ. މުހައްމަދު އަލީ އެދިވަޑައިގަތީ، އޭގެން ދުރުވަމަށެވެ. އަދި، ފޮނި ތޮށި ކަހަލަ އެއްޗެހި އޭގެ ބަދަލުގައި ޚިޔާރު ކުރުމަށް ވަނީ ލަފާދެއްވާފައެވެ.
ދުފުމަކީ ގިނަ ދިވެހީންތަކެއް ދެވިހިފާފައިވާ ކަމަކަށްވާއިރު އެކަމުގެ ސަބަބުން އެންމެ އާއްމުކޮށް ޖެހޭ އަނގައިގެ ކެންސަރު ރާއްޖޭގައި ވެސް އަންނަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ. ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާގެ ތަފާސްހިސާބުތައް ދައްކާ ގޮތުން ދެކުނު އޭޝިއާ ސަރަހައްދުގައި އާބާދީގެ ނިސްބަތުން އަނގައިގެ ކެންސަރު ޖެހިފައިވާ އެންމެ ގިނަ މީހުން ތިބީ ދިވެހިރާއްޖޭގައެވެ.
ކެންސަރު އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. ދުފުމާ ގުޅިގެން ދަތްތަކުގައި ރެނދުލުމަކީ ވެސް ރާއްޖޭގައި ވަރަށް އާންމު މައްސަލައެކެވެ. ދުފުމާއި، ހަރު އެއްޗެހި ކެއުމުގެ ސަބަބުން ދަތްތަކުގައި ރެނދު ލައި، ދަތް ފަޅައިގެންދާ ހާލަތްތައް ވެސް ކުރިމަތިވެއެވެ.
ޑރ. އިރުޝާދު ދެއްވި ގޮތަށް، ދުފުމާ ދުރުވާން ވެއްޖެއެވެ. ކެއުމަށް ފަހު، ސިއްހަތަށް ފައިދާ ހުރި ތަކެތި ޚިޔާރު ކުރަން ޖެހެއެވެ. އަނގަ މީރު ކުރަން ފޮނިތޮއްޓާ ކާފޫރު ތޮޅިއަށް ބަދަލު ކޮށްލާށެވެ. ކެންސަރުން ރާއްޖެ ސަލަމާތް ކުރުމަށް ދުފުމަށް އެންމެން ނޫނެކޭ ބުނަަމާ ހިނގާށެވެ.